bouzafría

Marcos Valcárcel

2012-02-11T00:35:00.002+01:00

Os nosos avós foron paisanos e despois veciños nun Ervedelo que hoxe non recoñecerían. Nunca falei moito con el, pero si intercambiamos verbas escritas. Foi un home elegante e xeneroso. E a amabilidade nunca lle impidiu ser firme nas súas conviccións. Durante moitos meses eu, intimamente e cada vez que escribía algo neste blog, pensaba se sería do agrado de Marcos o que estaba a pór. Ante a miña sorpresa Marcos Valcárcel lía este blog e, ás veces, honrábame con algún comentario e mesmo con algunha - atinada - rectificación. A súa prematura e perpetua ausencia foi outra das causas da nugalla a escribir nesta leira. Non andamos en Galicia sobrados de homes das súas características como para andar desperdiciándoos. Supoño que hoxe, de estares el eiquí, estaría tan confuso como tantos de nós, nestes intres de dúbida e preocupación. Pero seguramente el - que non foi especialmente aproveitado "polos nosos" - escollería o camiño máis correcto.
Elegancia e xenerosidade.

BNG e Evelyn Waugh

2012-02-09T00:54:00.003+01:00

Un amigo meu contoume que hai anos fora simpatizante do BNG. Despois convidárono a se facer militante, e durante unha tempada viviu os días de viño e rosas. Agora só milita, pero non simpatiza. Que está a agardar a oportunidade para liscar.

Un amigo meu colleu as verbas de Evelyn Waugh en "Retorno a Brideshead" para comparar a súa situación cun matrimonio: "Sentinme como o marido que, despois de catro anos de matrimonio, decátase de súpeto que xa non sinte ningún desexo, tenrura nin aprezo pola muller que unha vez amou; ningún gozo na súa compaña, ningún interese en lle gustar, ningunha curiosidade por nada que ela poidera facer, dicir ou pensar; ningunha esperanza de que as cousas se arranxen, ningún sentimento de culpa pola desastre. Eu coñecín todo isto (...) cando xa non nos ficaban máis que os fríos lazos da lei, o deber e o costume. Eu representara tódalas esceas do drama matrimonial, vira como as primeiras rifas facíanse cada vez máis frecuentes, como as bágoas afectaban menos, cómo as reconciliacións eran menos doces, ata que todo iso agromaba un sentimento de despego e de crítica indiferencia, e a creciente convicción de que o culpable non era eu senón a amada. Percibía as discordancias da súa voz e aprendín a escoitalas con receo; captei a incomprensión taxante e resentida que se lía nos seus ollos e o rictus obstinado e egoísta da comisura dos seus beizos. (...) O encantamento rematara e agora víaa como a unha antipática descoñecida coa que me unira nun intre de tolería."

Poema dos ollos da amada

2011-09-02T02:19:00.002+02:00

Qué linda esta poesía de Vinicius de Moraes:

Oh, minha amada
Que olhos os teus

São cais noturnos
Cheios de adeus
São docas mansas
Trilhando luzes
Que brilham longe
Longe nos breus

Oh, minha amada
Que olhos os teus

Quanto mistério
Nos olhos teus
Quantos saveiros
Quantos navios
Quantos naufrágios
Nos olhos teus

Oh, minha amada
Que olhos os teus

Se Deus houvera
Fizera-os Deus
Pois não os fizera
Quem não soubera
Que há muitas eras
Nos olhos teus

Ah, minha amada
De olhos ateus

Cria a esperança
Nos olhos meus
De verem um dia
O olhar mendigo
Da poesia
Nos olhos teus

Pérdense as que van polo aire

2011-06-09T13:13:00.003+02:00

Nun periodo moi curto de tempo ( vitalmente falando ) acaecéronme tantas mudanzas que voltearon a vida ( mesmo 360 grados, curioso ) de tal xeito que teño que parar e ver onde estou.
Deixei unha profesión liberal para ter que voltar a ela en non moito tempo. No ínterin estiven tentando ( e conseguindo ) viabilizar economicamente un proxecto deportivo dunha das mais vellas institucións do país. Sufrín excesivamente: a estupidez allea dos pequenos coroneis corruptos de servizos á comunidade; a miseria e os sectarismos - neste último ano - dos que xogan á política e son necios na xestión. Aprendín moito: dereito laboral, protocolo... e coñecín xente estupenda.
En tres anos desapareceron, pechando o círculo, pai e nai e tío da infancia. Agora vexo medrar aos que decidín coidar. E mentres apaño as cereixas do chan penso que esa mesma terra foi a que lle deu alimento os meus devanceiros. Na procura de tempo para ler acho libros perdidos que agardaban por min. Atento, collo folgos. Volvín xogar ao xadrez despois de tantos anos, e non o fixen mal. Empezo a facer deporte, aproveito para ver películas. A vida segue e agora teño unha oportunidade.

Casablanca

2011-03-14T02:11:00.002+01:00

Despois de moito, moito tempo, volvo ver Casablanca. Comprendo porque ninguén se lembra de Paul Henreid e porén todos admiramos a Bogart ou a Ingrid Bergman.
Esta vez véxoa en versión orixinal subtitulada ao galego, e asómbrame comprobar como a pesares da súa accidentada rodaxe a película non perdeu actualidade.
O que mais me gusta son os diálogos; especialmente, lóxico, os de Rick:
-Where were you last night?
- That's so long ago I don't remember.
-Will I see you tonight?
- I never make plans that far ahead

Día da muller e Pactos da Moncloa

2011-03-09T10:17:00.004+01:00

Onte foi conmemorado o Día Internacional da Muller. Lamentablemente aínda hai abondosos motivos para seguir nese tipo de lembranzas. De tódolos xeitos sería inxusto non recoñecer os pasos adiantes acadados nos últimos anos, sobranceiros non pola súa evidente xustiza senón polo nivel tan ínfimo de onde partían.
Relaciono iso cos Pactos da Moncloa, os "acordos económicos e políticos" asinados en outubro de 1977 polos grupos políticos mais representados no Congreso do Estado, e que nas últimas datas foi posto outra vez enriba da mesa en leve comparanza cos acordos sociais procurados polo goberno Zapatero.
A relación dos asinantes daqueles famosos documentos eran: Adolfo Suárez González, Felipe González Márquez, Joan Reventós Carner, Josep María Triginer Fernández, Manuel Fraga Iribarne, Enrique Tierno Galván, Juan Ajuriaguerra Ochandiano, Miguel Roca i Junyent, Leopoldo Calvo-Sotelo y Bustelo, e Santiago Carrillo Solares.
Isto era o que se decidiu nos Pactos da Moncloa sobre a reforma do Código Penal:
"Con carácter urgente se abordarán las siguientes reformas:
A)Relacionadas especialmente con la mujer:
1º. Despenalización del adulterio y el amancebamiento (artículos 449 a 452 y último párrafo del artículo 443, con modificación de concordantes en el Código Civil)
2º. Regulación de la expedición de anticonceptivos, límites de publicidad y consiguiente despenalización
3º. Modificación de las edades de la mujer tomadas en consideración para la tipificación del rapto (artículos 440 y siguientes) y del estupro (artículos 434 y siguientes)

Canto tempo

2010-12-21T16:06:00.003+01:00

Canto tempo que, sen estar esquecido, estivo suspenso este caderno virtual. Apetece retomar a escrita, e seguro que devagariño, ímolo conquerir.
Na mente varios temas: un obituario moi triste do mais admirado compañeiro do blogomillo, a crítica positiva dunha película con recendo a Lugo, a homenaxe a Don Paco... Lereime de contado.
Vale.

Shell Oil Junior

2010-09-30T12:10:00.003+02:00

Tras unhas gafas de pasta e aspecto inocente o pícaro Joe, convertido en Shell Oil Junior, conseguía o mais prezado dos tesouros: Sugar Kane Kowalczyk. Tamén recoñeceu, convertido en Antonino, que o seu padal gostaba por igual das ostras e dos caracois.
Traballou moito, mesmo de vello, pero lembraremos a súa etapa gloriosa, magnífica.

Carlos Elordi

2010-09-17T00:47:00.002+02:00

Xa non se escoita a Carlos Elordi nas mañás radiofónicas da SER. Mágoa. Irei na súa procura por onde esté porque no medio do barullo indocumentado tan frecuente a súa voz era un oasis de sensatez.

Xornalismo de nivel

2010-07-21T14:01:00.003+02:00

Hoxe un xornal deportivo catalán titula a súa portada cunha grande tipografía: "Cesc firmará" , mentres que en letra máis pequena a nova continuaba "una carta pidiendo su traspaso al Barça".
Vellos trucos dignos de saír naquel espazo de Juanjo de la Iglesia sobre ética xornalística en CQC.
Pupilos daquela noticia do xornal "Última Hora" mallorquín que a mediados de novembro de 1975 colocou con grandes titulares "Murió el Jefe del Estado" para despois enterarnos nunha esquina agachada e con letras minúsculas "de Arabia Saudí".

Apostas

2010-06-18T18:27:00.002+02:00

Díxeno antes de empezar o Mundial. Hoxe, cando teño datos na miña contra repítoo: Eu imaxino unha final España- Inglaterra. E non teño claro que Brasil pase á segunda fase (poden perder perfectamente con Portugal e Costa de Marfil).
As miñas apostas: máximo goleador: Villa; mellor xogador: Messi.

Árbitros españois

2010-06-18T17:59:00.002+02:00

Pouco a pouco voume metendo a ollar o Mundial de fútbol. Vexo case íntegro o Alemania - Serbia ao tempo que leo unha entrevista a Bujadin Boskov. De árbitro no partido está Undiano Mallenco ( corónanme os apelidos dos árbitros españois, decote tan peculiares eles ), o mellor árbitro da liga española (aínda que non esquezo que non expulsara a Juanma por un agarrón a Núñez cando ía só cara a porta, mentres que pouco despois expulsaba rigorosamente a Pinto).
Pero Undiano non ten un bo día e expulsa de xeito inxusto a Klose, o que ao cabo será importantísimo para a derrota - inmerecida - dos tedescos.
Cal é o nivel da arbitraxe española? Se non fixamos nos mundiais de fútbol: penosa.
Lamo Castillo no España - 82 atracou aos soviéticos no Brasil - URSS; Sánchez Arminio volveu facer o mesmo outra vez aos soviéticos no Bélxica - URSS de México 86; López Nieto ten a dubidosa honra de batir o récord de tarxetas nun partido dos mundiais no Camerún-Alemania do 2002.

Domingo sanguento

2010-06-16T00:08:00.002+02:00

30 de xaneiro de 1972.

Horas posteriores

2010-05-25T00:32:00.003+02:00

Dicía onte que pensaba que hoxe íame deitar ledo. Aínda dáballe creto a vellas verbas: memoria, lealdade... Que pouquiño sabedes.
Contáronme hai moi pouco a historia. Eu non a coñecía: vivía lonxe de Compostela, física e mentalmente, estudando o bacharelato. Seica no 1984 houbo tres candidatos a reitor da Universidade galega. O conservador Miguel Ángel Ríos, o socialista Carlos Pajares Vales, e o recuperado galeguista Xosé Manuel Beiras Torrado. A primeira volta remata coa eliminación de Beiras da carreira a San Xerome.
A xente da PUP de Pajares comezan a negociar cos nacionalistas, os cales deciden, vencendo resistencias internas, dar o seu voto ao socialista, que gracias a eles gañou.
A primeira ollada aos resultados de hoxe bástame para deducir que desta volta os da PUP non cumpriron coa reciprocidade que - supoño - demandaba o grupo liderado por Lourenzo Fernández Prieto. Pola contra, semella que os seus votos foron para Casares Long.

Lamento o resultado, porque sen coñecer ren do equipo de Casares ( e iso que non son poucos), podo asegurar que a USC perdeu non so un excelente reitor senón un equipo extraordinariamente competente. Porque aínda que eu non podo votar nas eleccións universitarias, sinto a USC como propia, como parte non pequena da miña vida.
E non só lamento o resultado pola USC senón polo que significa para o necesario cambio na Xunta dentro de tres anos (e antes nas municipais): ¿É posible un acordo PSOE-BNG?¿Votaría o Psoe ao candidato nacionalista se este tivera mais votos que o seu, ou o Psoe preferiría un goberno conservador, como estamos vendo na USC?

Pódeseme argumentar de contrario que as eleccións universitarias non levan a mesma dinámica que as puramente políticas. É certo que os intereses (económicos) dos departamentos ou facultades arrastran votos; que as antipatías persoais tamén restan, e que a ideoloxía séntese mais difusa. Pode ser. Pero que no templo da ciencia sexan efectuados experimentos como que os autodenominados socialistas prefiran ao candidato conservador antes que ao nacionalista (moderado e eficaz) faime lembrar que teño que volver mercar canto antes o libriño de Carlo Cipolla.

Horas previas

2010-05-24T01:37:00.004+02:00

Escoitei aos outros dicir que estaba xa feito. Sentín a unha das nosas razoar o seu pesimismo, mentres que un dos nosos entregaba os cálculos do seu optimismo. Os máis curtidos dicían: empate agora, hai partido.
Dos cinco que perderon o 5 de maio, catro recibiron votos progresistas. Resístome a crer que vaian escoller a opción conservadora antes ca galeguista: qué mala premonición sería para os que pensamos posible un cambio na Xunta no 2013.
Creo que mañá pola noite deitareime ledo.
Días de sol.
Mentras o tomo, espero.

Palabras para Julia

2010-05-20T03:16:00.003+02:00

A pasada noite actuou en Vigo Paco Ibañez: exemplo digno das cousas mais importantes.
Cando escoito da súa voz como canta o poema de José Agustín Goytisolo: "Palabras para Julia", non sei por que, pero asómanseme pequenas bágoas baixo as pálpebras.

Nota persoal: O día das vodas de ouro dos meus pais e tíos (das seis persoas da mesa principal agora só fican dúas mulleres entre nos, 90 e 85 anos), á que asistín cun traxe prestado por un amigo, foi o día da morte deste grande poeta.

Palabras para Julia

Tú no puedes volver atrás
porque la vida ya te empuja
como un aullido interminable.

Hija mía es mejor vivir
con la alegría de los hombres
que llorar ante el muro ciego.

Te sentirás acorralada
te sentirás perdida o sola
tal vez querrás no haber nacido.

Yo sé muy bien que te dirán
que la vida no tiene objeto
que es un asunto desgraciado.

Entonces siempe acuérdate
de lo que un día yo escribí
pensando en ti como ahora pienso.

Un hombre sólo una mujer
así tomados de uno en uno
son como polvo no son nada.

Pero yo cuando te hablo a ti
cuando te escribo estas palabras
pienso también en otra gente.

Tu destino está en los demás
tu futuro es tu propia vida
tu dignidad es la de todos.

Otros esperan que resistas
que les ayude tu alegría
tu canción entre sus canciones.

Entonces siempre acuérdate
de lo que un día yo escribí
pensando en ti como ahora pienso.

Nunca te entregues ni te apartes
junto al camino nunca digas
no puedo más y aquí me quedo.

La vida es bella tú verás
como a pesar de los pesares
tendrás amor tendrás amigos.

Por lo demás no hay elección
y este mundo tal como es
será todo tu patrimonio.

Perdóname no sé decirte
nada más pero tú comprende
que yo aún estoy en el camino.

Y siempre siempre acuérdate
de lo que un día yo escribí
pensando en ti como ahora pienso.

Comentario de texto

2010-05-14T12:47:00.003+02:00

Padezo soños recorrentes nos que me notifican o suspenso na Selectividade por sacar un cero no exame de Física. De nada valen as miñas protestas aducindo que eu escollín a opción de letras e que por conseguinte non tiña porque me examinar de tan misteriosas materias.
Mágoa de que o tribunal examinador non se fixara con máis detalle nas miñas dotes de comentarista (de textos). Exemplo: El-Rei Juan Carlos sae dunha clínica (pública?, privada?, concertada?) en Barcelona, onde seica operárono cirúrxicamente. A nosa maxestade fala aos micrófonos:
"Tenemos que estar orgullosos de la sanidad pública que tenemos, tanto en Cataluña como en Madrid"
Este texto sacado dun xornal de recoñecido prestixio nacional, case de tanto prestixio como a nosa querida Voz de Galicia, supoñemos que reflictirá fielmente a realidade ( materia na que son expertos os dous xornais anteriomente citados ). O meu comentario plásmase en preguntas:
- ¿Só debemos estar orgullosos da sanidade pública catalana e madrileña?
- Madrid: ¿refírese á Villa y Corte ou tamén á comunidade das sete estrelas deseñada por Santiago Amón?
- Madrid: ¿Refírese S.M. a Madrid ou realmente estaba pensando en "España"? ¿Pensa D. Juan Carlos que cando chove en Madrid pódese dicir sen remorsos "chove en España"?
- Se estaba pensando en España, ¿pensa El-Rei que Cataluña non é exactamente España?

Podería dar a resposta ás preguntas de seguido, pero sen dúbida sería replicado coa típica escusa da "malinterpretación".

Asesoramento xurídico de balde

2010-04-27T14:46:00.003+02:00

Congratúlome ao comprobar como unha parte dos meus impostos adícanse ao asesoramento xurídico de balde a favor das persoas que non teñen recursos económicos suficientes para poder afrontar o custe dun avogado. Descoñecía que tal graza fora estensible ás persoas xurídicas, pero está visto que si, á luz deste excelente documento que exhibe Ignacio Escolar, o exdirector do diario Público. O extraordinario do asunto é que resulta o propio xuíz instructor quen realiza o asesoramento, sen dúbida para aforrarlle ao querelante a molestia de acudir ao correspondente Colexio de Avogados e cumprimentar os sempre farragosos trámites.
Congratúlome tamén saber que o xeneroso xuíz que emprega parte do seu tempo nesta labor social é paisano noso, que impartiu aulas na Facultade de Dereito da USC, e que entre as características sobranceiras do seu paso polos Xulgados de Pontevedra, ademáis do seu peculiar carácter que o fixo moi popular entre avogados e procuradores, estivo a súa propensión a redactar sentenzas en lingua vernácula.

Farmacias. Ética

2010-04-22T10:54:00.003+02:00

Aproveito un post de Ana Bande para falar dun asunto pendente: Ética.
Ética en canto sistema moral útil para tomar decisións na vida cotiá.
Hai cinco anos e medio e por mor dunha grave enfermidade dun neno dun ano de idade acudín moitas veces nun par de días ás farmacias da miña contorna. Había dúas a distancia semellante: a primeira pola Praza de Xoan XXIII e rexentada pola viúva dun director de cinema morto moi novo; a segunda coñecida pola súa negativa a vender preservativos e sita na Praza da Industria ( a protagonista da historia contada por Ana ). A miña escolla sempre foi acudir á primeira e por unha razón ideolóxica, supoño que banal e simplista, pero consciente: "prefiro gastar meus cuartos no negocio da familia dun pioneiro do cinema galego que incrementar a fortuna duns radicais opusdeistas que non lles importa a transmisión de enfermedades venéreas".
Fago un resumo: compráronse medicamentos moi caros nas dúas farmacias. Afortunadamente despois houbo unha modificación no diagnóstico que provocou un troco no tratamento e a inutilidade da medicación mercada. Solicitei a devolución ( os paquetes estaban sen abrir, claro) para recuperar o diñeiro e mentres a farmacéutica carca e retrógrada recollía as medicinas e dábame o seu importe, a farmacéutica intelectual (simplifiquemos así) negábase a facelo, volvendo eu para casa de novo cunhas medicinas inútiles e sen cartos.
Dilema: onde acudir as seguintes veces? Non volvín nunca mais pola farmacia da viúva do cineasta, seica despois foi traspasada. Vou sen problemas á da Praza da Industria. (Prefiriría que venderan condóns, no que supón de servizo aos clientes, pero xa que é ben doado conseguilos a escasos metros, alá eles se non querer facer negocios co latex)

Outro dilema: Tras o peche de Pascual en Outeiro de Rei decidín non volver mercar alimentos desa marca. Supoño que non fun o único porque na actualidade en moitos supermercados hai abondosas ofertas rebaixadas deses productos. Qué facer?

Ríome só: mentres o mundo párase polo volcán islandés, mentres a xudicatura española incorre en sucesivos ridículos, mentres CR9 anuncia unha bebida isotónica, mentres a economía española segue en recesión, eu ando a cavilar sobre a escolla entre Pascual ou Clesa.

Inmunda escoria

2010-04-22T00:53:00.003+02:00

En pouco tempo este libro de Ricardo Gurriarán converterase en imprescindíbel para aqueles que queiran coñecer a intrahistoria universitaria galega nos anos do franquismo. Ben narrado e mellor documentado, é o complemento necesario do catálogo da exposición "Do Gaudeamus Igitur ao Venceremos Nós" que o propio Gurriarán comisariou, haberá ano e medio, organizado pola Vicerreitoría de Cultura da USC.
Hai poucos libros sobre este tema concreto - a pesares da bibliografía que exhibe Gurriarán -, e corremos o risco de que un asunto tan interesante como este ( interesante porque as loitas estudiantís que se descreben eran pioneiras no Estado, interesante polas consecuencias que sufriron os seus protagonistas ) esmoreza definitivamente na xa decote feble memoria colectiva galega.
Eu teño un interese engadido. Débolle ao deporte do xadrez moito máis do que na miña vida lle poderei devolver: ensinoume unha filosofía da vida moi precisa e práctica, adestroume nos procesos de pensamento sistemático e anticipatorios, viaxoume por España adiante, e last but not least, foi o meu medio de vida durante non poucos anos. Durante eses anos xadrecísticos coñecín moita xente interesante, algúns agora en idade perta da xubilación, e que ante a miña sorpresa aparecen agora no libro de Ricardo Gurriarán.
Porque para min eran xogadores de certo nivel aínda que non competitivos, cos que coincidía nalgún torneo ou directamente porque acudían ás nosas clases. E agora, de súpeto, descubro os seus nomes en Inmunda Escoria como protagonistas daqueles acontecementos:
Falta no libro o ex compañeiro de Instituto de Gurriarán, o prematuramente falecido Guillermo Domínguez Santos ( con quen tantas risadas compartillamos ), pero iso é debido a que as loitas nas que el participaba desenvolvíanse en Madrid. Sei que andivo presente nesa época e naqueles acontecementos Francisco Rey, hoxe no Hospital Xeral de Vigo, porque me ten contado historias de José Guerra Campos, mais non debeu ser protagonista pois non é nomeado. Pero fican presentes Luis Gonzales "Foz", Xosé Manteiga, Federico Ordax ou Fraga Bermúdez, e xa na memoria D. Enrique Vidal Abascal, quen con tanta dignidade soubo empatizar co estudantado.
Esas persoas antes citadas trasládanme a espazos xadrecísticos composteláns que asocio a cada un deles: ao Atlántico, ao Nemenzo, ao Miami; á aula da Piscina Universitaria ou o Casino. No Atlántico dos primeiros torneos de xadrez hai vinte anos, do Nemenzo onde xogaba con Foz e Guillermo, do Miami onde aparecían como espectadores opinantes Vidal Abascal e Fraga Bermúdez, na aula da Piscina onde estaban fillos dos anteriores e despois eles mesmos, ou o Casino onde no derradeiro Torneo do Burgo das Nacións compartiu Manteiga o seu tempo comigo.
Foi un gozo a primeira rápida lectura deste libro. Tocarame despois ir con máis vagar, aproveitando o gorentoso arrecedendo desta historia non tan lonxana no tempo pero si na memoria.

Hospital Xeral

2010-03-24T23:41:00.004+01:00

Antes de ser coñecido como Hospital Xeral tivo o nome de Residencia Sanitaria Almirante Vierna. Pero daquela, e mesmo agora - pero xa menos - o Pirulí. Cando foi rematada en 1955, con aquela elegante escalinata que chegaba á Rúa Pizarro e da que aínda me lembro, converteuse no edificio máis alto de España, baixo a dirección do arquitecto Martín José Marcide Odriozola.

Fago unha parada na cuestión do nome do Hospital, seguindo o libro feito polo desaparecido Armesto Faginas. Cóntase nel que o Bispo Eijo Garay intentou que o centro hospitalario levara o nome de "Cristo de la Victoria"; o alcalde Tomás Pérez Lorente suxiriu directamente outros dous: "Santa Rita" e "Comandante Casto Méndez Núñez", e por indicación de Gerardo Campos o de "Comandante Bernardo González del Valle", o cal provocou a involuntaria cómica resposta desde Madrid: "Reclamamos datos de dicho militar del que no hay contancia en este Instituto Nacional de Previsión, y del que no acertaron a darnos pista alguna en los tres ministerios militares". Lóxico, tratándose de Cachamuíña, o heroe da Reconquista que este vindeiro fin de semana celebramos (ou lamentamos). Máis posibles nomes:"Jesús Suevos" polo falanxista director de "El Pueblo Gallego"; ou "Martín Códax", proposto por Uxío Montes e Xosé Fernando Filgueira Valverde. O final o nome escollido foi o de "Almirante Vierna", o responsable do cruceiro Baleares, afundido pola aviación republicana, e que foi mantido ata a súa substitución polo actual "Hospital Xeral" en 1983, sendo ministro de Sanidade Ernest Lluch.

Hoxe estiven toda a mañá ( máis de seis horas ) no Hospital Xeral, por causas evidentemente alleas ao meu desexo e as miñas previsións. Nalgún momento tiven que pasar do andar -3 (Urxencias) ao andar -1 ( entrada principal e probas diagnósticas) e viceversa. Baixei polas escaleiras reservadas a persoal - xa sei os trucos -, pero subín polo ascensor tamén reservado para persoal e de tamaño apto para padiolas. Case a unha da tarde e mentres eu agardaba o ascensor chegaron dúas enfermeiras (supoño, poderían ser tamén auxiliares ou celadoras; médicas non xa que non levaban o fonendoscopio pendurado polo pescozo) empurrando unha cama con rodas. Seguíanas unha muller vestida de civil. Sobre a cama un corpo totalmente envolto por unha saba, probablemente un recén difunto. As mulleres de bata branca concordaban nas críticas á Consellería de Sanidade pola súa estratexia privatizadora, o cal era respostada por rotundos "noes" pola outra dama. A lea sumouse outra paisana que tamén agardaba o ascensor, aínda que non conseguín identificar ben a postura ideolóxica desta señora, probablemente máis galega cas outras na acepción rosadiezana do termo. Cando chegou o ascensor entraron as traballadoras coa cama e máis as outras dúas sen deixar de falar da nova política sanitaria. Había sitio para min e convidáronme a subir. Coronaríame seguir escoitando os razoamentos das sanitarias, a negativa da outra señora e os circunloquios da cuarta, pero mirei a cama que levaba un corpo morto e o respecto aos difuntos pesou máis que a miña suposta vocación de home interesado pola política, e rexeitei o ofrecemento, e seguín agardando ao seguinte ascensor.

Estaba o Xeral empapelado de panfletos animando a participar na manifestación en defensa da sanidade pública que terá lugar o xoves a partires das 20:00 horas. Se estou por Vigo, e podo, irei. Moitos dos panfletos tamén facían referencia aos soldos dos Xerentes de Hospitais galegos: non estaban nada mal, pero a diferenza das intencións dos que puxeron os cartaces eu creo que posiblemente o seu traballo sexa difícil e desde logo moi incomprendido e probablemente merezan bos salarios. Nalgúns dos pasquíns anticipábase o futuro inmediato se o Partido Popular segue adiante na súa política privatizadora da Sanidade Pública. Estando basicamente de acordo co alí exposto non podo menos que disentir dun dos puntos: en concreto do que fala da probable demolición do Hospital Xeral. Non creo que iso pase: o edificio do arquitecto Marcide é un sinal de identidade de Vigo. Certo é que as sucesivas ampliacións nas súas abas foron pegotes monstrosos, pero o corpo do edificio xenuino do Pirulí vai quedar intacto. Aparte de razóns históricas e tamén artístico-arquitectónicas ( no caso que as teña, que eu diso non teño autoridade ) engadiría eu unha cuestión básica: a titularidade dominical do inmoble, pois se ben as penosas ampliacións son titularidade da Xunta, o edificio feito por Marcide pertence ao Estado, e non creo doada unha deconstrucción do feito hai 55 anos, aínda que nalgún momento volvan ao poder político os de dereitas ( o poder económico e xudicial nunca o deixaron ) e os seus conxéneres ideolóxicos galegos teñan especial predileción polo derrubo das cousas que fixeron os demáis.

O problema do aborto

2010-02-28T12:10:00.005+01:00

Qué é o aborto? Aos efectos legais abrangue dúas condutas distintas: a) Expulsión prematura do feto de xeito que é imposible a súa viabilidade; b) Destrución do feto dentro da nai. En resumo, accións que provocan a morte dun non nacido. Existe o clásico problema – e non só teórico - de cando considerar aborto ou homicidio, dependendo do momento biolóxico que o lexislador - ou a xurisprudencia – adopta para entender que a vida humana empeza a ser independente: se o feto está completamente separado do claustro materno, ou co corte do cordón umbilical, ou co remate da respiración placentaria e a posibilidade da respiración pulmonar, ou coa circulación sanguínea independente, ou indo máis atrás, no comezo das dores do parto como defende a meirande parte da doutrina xermana.

Historia da lexislación sobre o aborto: No dereito romano clásico (na República) non era castigado o aborto, xa que o feto era considerado "portio mulieris" e por conseguinte a muller dispuña do seu propio corpo ( e do feto) como lle petaba. Posteriormente, no Imperio, empezouse a castigar o aborto das mulleres casadas en tanto constituíra unha ofensa ao marido. Máis tarde, nos territorios de cultura occidental iniciouse o castigo ao aborto por influencia das Igrexas cristiás; mentres que nas culturas orientais seguiu sendo un acto impune, xa que entraba dentro da intimidade das persoas.

Bens xurídicos protexidos: Introito: en tódalas lexislacións distínguese a protección que merece a vida segundo for un ser independente (extrauterina) ou dependente (intrauterina), castigándose sempre con moitísima menos severidade o aborto que o homicidio.

Isto estaba claro na lexislación penal franquista, onde había unha gradación de penas moi nidia nos distintos delitos contra a vida humana:

Asasinato: Reclusión maior no seu grado máximo

Parricidio (“o que matare a calquera dos seus ascendentes ou descendentes ou ao seu cónxuxe”):Reclusión maior

Homicidio: Reclusión menor

Infanticidio ( “a nai que para agachar a súa deshonra matare ao fillo recén nacido ou os avós maternos que para evitar a deshonra da nai mataran ao seu neto recén nacido”): Prisión menor

Aborto: na meirande parte dos casos, prisión menor

Gradación das penas no Código Penal de 1973: Reclusión maior: de 20 anos e 1 día a 30 anos; Reclusión menor: de 12 anos e 1 día a 20 anos; Prisión maior: de 6 anos e 1 día a 12 anos; Prisión menor: 6 meses e 1 día a 6 anos. O Parricidio e o Infanticidio xa desapareceron como tales co Código penal de 1995.

A doutrina clásica sobre o tema establece que o aborto ataca os seguintes bens xurídicos: a) a vida humana dependente; b) o dereito da nai á maternidade (aborto non consentido); c) o risco para a vida e saúde da nai; d) o interese demográfico do Estado.

Natureza do delicto: Delicto de lesión que esixe a morte do feto.

Dereito comparado: Tres posibilidades:

a) Castigo ao aborto en todo caso: España ata o ano 1985, algúns países latinoamericanos;

b) Aborto non castigado baixo certas condicións: Dous sistemas:

b1) Prazos: Autorízase o aborto se é efectuado dentro dos tres primeiros meses de embarazo, porque ata entón aínda non hai actividade cerebral; e porque os riscos para a nai son moito máis reducidos; Países: Estados Unidos, Francia, países que estiveron baixo á orbita da URSS;

b2) Indicacións: despenaliza o aborto cando se dan situacións previstas: o embarazo pon en risco a vida ou saúde da nai (indicación médica); ou se o neno vai nacer con graves taras (indicación euxenésica); ou se o embarazo foi producido por causa de violación ou incesto (indicación ética); ou se a situación da nai ou súa familia prevé a desatención do bebé (indicación social); Países: Italia, Reino Unido, Alemaña, Suiza, Suecia, Dinamarca, Finlandia, outros países latinoamericanos...

c) Sistema de liberalización absoluta do aborto: Países do lonxano Oriente, primeiras lexislacións da URSS...

Xurisprudencia internacional:
Teorías previas: Tamén eiquí hai que distinguir tres posibilidades: a) As posturas maximalistas que consideran que a liberdade da nai sempre é superior ao valor xurídico da vida do feto; b) a intermedia, baseada ben na colisión de intereses contrapostos e que implica en certos casos a non culpabilidade por mor da non esixencia de conduta distinta (sistema de indicacións) ou ben na distinción entre un simple proceso biolóxico animal e a súa conversión en vida humana cando no embrión escomenza a actividade cerebral ( a teoría de Jacques Monod, que abeira o sistema de prazos); e c) posturas incriminatorias absolutas que ao manter que o óvulo fecundado xa contén o código xenético do futuro home xa é un ser humano en evolución.

Xurisprudencia comparada:

Italia: en 1972 o seu Tribunal Supremo declarou a inconstitucionalidade dalgúns artigos do seu Código Penal en tanto en canto non abeiraban a posibilidade do aborto no caso de que o embarazo representara un risco para a muller “pois non existe equivalencia entre o dereito, non só a vida, senón tamén á saúde, de quen xa é persoa, como a nai, e a salvagarda do embrión, que aínda se debe converter en persoa”.

Austria: en 1974 o Tribunal constitucional declarou que o sistema de prazos é compatible coa Constitución austríaca.

Estados Unidos: O Tribunal Supremo Federal declarou en 1973 que nos tres primeiros meses do embarazo compete á discrecionalidade do médico o decidir facer ou non o aborto, sen que os Estados federados poidan intervir condicionando a súa realización, que é cuestión do dereito á privacidade da muller. Posteriormente autorizouse que se puidera castigar o aborto nos Estados que así o decidisen.

Francia: En 1975 o Consello Constitucional declarou conforme á Constitución a lei de 1975 sobre o sistema das indicacións.

Alemaña: o Tribunal Federal Constitucional de Alemaña declarou anticonstitucional a lei de 1974 baseada no sistema dos prazos. Despois admitiu a reforma da Lei que adoptaba o sistema das indicacións.

Situación española actual: Seguindo o trámite ordinario, o Senado ven de aprobar a “Lei de saúde sexual e reprodutiva e interrupción voluntaria do embarazo”, que porá fin á vixencia da L.O. de 5 de xullo de 1985, que adaptándose á Sentenza do Tribunal Constitucional do 11 de abril dese ano ( que impuña limitacións e garantías ao Proxecto de Lei previo), estableceu no estado español o sistema de indicacións para non penalizar certos supostos de aborto.

A nova lei substitúe o sistema anterior das indicacións polo sistema de prazos, o cal implicará máis seguridade xurídica e, baixo meu punto de vista, é perfectamente asumible desde un punto de vista moral. Coido, pois, que é unha modificación boa e necesaria.

Quixera, de tódolos xeitos, facer dúas puntualizacións:

A primeira é xurídica: teño dúbidas de que o Tribunal Constitucional, alá polo 2020, cando resolva o presumible recurso que vai interpoñer o P.P., avale esta modificación de sistema. E supoño iso porque a sentenza antes citada de 11 de abril de 1985 baseouse no artigo 15 da Constitución para impoñer unha forte restrición na apertura da despenalización do aborto, tolerando o sistema de indicacións pero con garantías para comprobar a veracidade das mesmas. E ademáis co importante antecedente que o artigo 15 da C.E. inspírase no correlativo texto da Constitución alemá, e xa vimos como alí, e por esa causa, o Tribunal Constitucional Federal prohibiu o sistema de prazos.

A segunda puntualización é de tipo estético: incomódame a foto das senadoras socialistas rindo abertamente e felices trala votación que aprobaba esta nova Lei. Non me parece procedente esa actitude: abondaría co tímido sorriso de satisfacción pola labor xurídica ben feita, cun troco a unha lexislación máis segura e que retira outra de vinte cinco anos voluntariosa pero que se converteu nun caixón de xastre onde colábase sen pudor a realidade do aborto libre. A gargallada das senadoras non vai agochar a terrible situación na que van seguir envoltas as mulleres que van pasar pola moi amarga circunstancia dun aborto. A realidade seguirá sendo que a meirande parte das mulleres que teñan que pasar por ese calvario acudirán – continuarán acudindo – aos centros privados pertinentes; porque na Seguridade Social só efectuarán aqueles abortos que por ser de causa euxenésica, non se poden facer nos privados, pola falta de material e instalacións axeitadas diante dunha operación que a penas diferirá externamente dun parto a termo, e lamentablemente perante a displicencia facultativa, e coa falta de humanidade típica destes casos: mulleres que pasarán as dores inmensas dun parto estéril – coas contraccións provocadas – para nunca volver estar como antes.

Pero falar de médicos, exclusividade, os seus horarios na “pública” e a súa habelencia cando se trata da súa “privada”, é outra cuestión – emparentada con esta do aborto e a hipocrisía da obxección de conciencia – que necesita máis espazo que estas liñas.

Nota: débolle aos vellos libros de Rodríguez Devesa e Cándido Conde-Pumpido a meirande parte dos datos anteriormente expostos.

UMD

2010-02-18T01:36:00.003+01:00

Non sen tempo, pero chegou. A rehabilitación dos militares da Unión Militar Democrática, sorprendente asociación dos anos finais do franquismo, que arriscaron o seu porvir económico por uns principios, nunha batalla que sabían ían perder.
Entre os homenaxeados onte está o pontevedrés José Fortes Bouzan, pai da novelista Susana Fortes e do xornalista Xavier Fortes.
Aposto que o número de xóvenes universitarios que coñecen a UMD, quen eran e que procuraban, é escasísimo. E sen memoria - moito menos a máis recente - , é imposible construír nada bo.

Obradoiro

2010-02-18T01:14:00.004+01:00

Que o Obradoiro compita na actualidade na ACB é un milagre que ten varios responsables: a perseverancia do presidente Docobo, un astrónomo seguidor de D. Ramón María Aller; os fíos movidos por detrás - como lle gusta - a "Petene" Rivera; o compromiso de Raúl López, o presidente do Breogán, que mandou a súa mellor avogada a xestionar o ingreso do club compostelán na máxima competición, no penúltimo chanzo. Mención sobranceira merece a afección que os domingos pola mañá enche o multiusos do Sar ( que lonxe está na memoria o vello pavillón do Sar onde eu vin unha exhibición do pequeno dos Llorente ) e que foi testemuña privilexiada das sorprendentes e históricas victorias contra o Real Madrid e o Joventut.
Pero todo iso foi posible gracias a Alberto Blanco e a Miguel Juane, que dun xeito absolutamente profesional e riguroso, nun equipo de estructura absolutamente amateur, foron quen de erguer ante o escepticismo xeral un equipo modesto pero competitivo.
Os ciumes pasan factura e a constante maldición do deporte compostelán de elite, que adoita carecer de directivos á altura da categoría de cadanseus equipos, ven de cobrar outra víctima na persoa de Juane. Esta incomprensible decisión non augura nada bo, traslada a presión aos verdugos, perxudica o funcionamento ordinario da entidade e anticipa o desastre deportivo que está por vir.
Mágoa.

Atlético de Madrid

2010-01-28T09:16:00.004+01:00

Hoxe o celtismo volve ter de goleiro das súas ilusións ao Atlético de Madrid, equipo que patentou a imaxe mercadotécnica de "pupas" por riba doutros conxuntos máis merecentes dela, coma o noso.
As miñas primeiras lembranzas futbolísticas van asociadas ao Atlético de Madrid, principiando por unha semifinal da Copa de Europa contra o Celtic de Glasgow, e un árbitro turco, Babacan, expulsando a tres dos madrileños. Ou a final subseguinte contra o Bayern de Münich, o gol de Luis Aragonés na segunda parte da prórroga de falta directa, e o tiro lonxanísimo do central de difícil grafía, Schwarzenbeck, que se lle colou a Reina.
Máis adiante o Atlético púñase por medio do Celta: unha tarde de domingo, na derradeira xornada da Liga, o vello Balaídos case cheo, meus irmaos máis eu sentados na bancada de Marcador. Non axudaban as novas chegadas das Palmas, onde o equipo de Miguel Muñoz, outrora xogador celeste na final de Copa diante do Sevilla, perdía contra o Rayo Vallecano. E o Celta posuía a pelota sen profundidade, mentres que oAtlético en dous contragolpes, a súa arma favorita, puña o partido imposible. Ao remate, empate a dous e o Celta baixaba a segunda división.
A máis recente tamén causa doenzas aínda non recuperadas. Outra derradeira xornada de liga, daquela na que o Celta xogaba de marabilla na primeira temporada de Víctor Fernández. Pero o Celtiña chegou sen folgos ao treito final, e as lesións de Mazinho e Mostovoi deixaron orfo o xogo. A tarde empezou mal, cun autodenominado cantante -sen dúbida gafe- dando a volta ao estadio antes de principiar o partido. Despois o terror de Víctor Fernández a Valerón provocou que perdéramos medio tempo colocando a Óskar Vales de medio centro. E aínda que as cousas amañáronse bastante após o descanso coa entrada de Tomás e Jordy Cruyff, foron insuficientes para empatar o gol de Solari do primeiro tempo, a pesares dun penalti non sinalado por Díaz Vega (outro personaxe recorrente nos pesadelos célticos) por empurrón a Jordy e do tiro de Berges sacado baixo os paus xa no tempo de desconto. Quedamos sen Champions, cando tiñamos equipo e xogo para loitar por todo.
Hoxe volven a Balaídos os atléticos coas tornas cambiadas. Eles son agora os favoritos: de primeira, son equipo europeo e teñen a Agüero, a Forlán, a Reyes, a Simao. Se os colchoneiros vólvennos estragar a festa non será porque non teñan experiencia en facelo. Pero que ledicia tan grande encher Balaídos por ter a ilusión de ver a un Celta composto na maioría por galegos eliminar a un destes equipos, tan ricos, tan (pre)potentes.

Portada do Xornal de Galicia

2010-01-26T16:50:00.002+01:00

Volvo recuperar o que escribín hai poucos meses, por mor da portada de hoxe de Xornal de Galicia.
Pouco a pouco imos vendo a luz. Licht, mehr Licht.

Shakespeare para ignorantes

2010-01-24T23:47:00.002+01:00

Limiar: Shakespeare é un valor seguro cando falamos de teatro porque o bardo de Stratford on Avon é probablemente o escritor máis importante da historia da literatura universal, atendendo a audiencia conseguida, a influencia en escritores posteriores, e por suposto polas cualidades das súas obras. A súa dramaturxia vai percorrendo todos os xéneros, e en todos eles vai reflectindo con mestría a alma humana: subliñando as súas paixóns e mesquindades.
Ideas: Primeira: Que o representado sexan personaxes non moi coñecidos das obras menos populares de Shakespeare permite comprender a segunda parte do título e deixa liberdade ao director para afrontar o seu traballo sen hipotecas previas. Por outra parte, os temas son universais ergo non hai perda algunha por non escoller as obras canónicas. Segunda: Recóllese o mellor do elenco: o talento de Quico Cadaval para a palabra e a inmensa capacidade física de Evaristo Calvo e Víctor Mosqueira para se transformar en segundos de mercenario a atractiva rapaza converténdose polo medio en play boy italiano ou príncipe danés.
Antecedentes: Cadaval ten dúas vertentes, e nas dúas, ao meu entender, está agora no cumio da súa arte. Segundo Manolo Rivas, Quico Cadaval é o mellor escritor galego da actualidade coa peculiariedade de que as verbas do carreirán fican no aire. Un día poderemos falar con vagar disto, da arte de narrar historias. Hoxe déitase apuntado.
A segunda vertente é a de director de teatro, e nesta faceta hoxe non ten no país rival en capacidades para suxeitar aos "histriónicos" e para darlle cancha aos "interiormente contidos".
Por outra banda, Cadaval é un clásico: probablemente o mellor especialista na nosa terra sobre Cunqueiro, Synge e, por suposto, Shakespeare, do cal dirixiu a última grande representación do CDG: a moi ben valorada "Noite de Reis". Semella, por tanto, a persoa axeitada para zugar acaídamente as ideas do inglés e transformalas en máis de hora e media de teatro.
Ambiente: O Centro Cultural Caixanova practicamente cheo é unha boa nova, e non só para o teatro. O público atento sempre (entre eles un crítico de teatro, un reputado blogueiro ou unha deputada en Madrid, sentados eles na zona onde eu estaba): pareceume moi representativa a ovación que acompañou á gargallada logo dunha pertinente alusión á Voz de Galicia.
Contido: Fago miñas as verbas precisas do grande Luis Cernuda ao comentar textos de André Gide, en relación ás mellores novelas de Dashiell Hammett: "(...) entretéñenos e recoñecemos que o conseguen pulcra e seriamente, sen concesións mercenarias ao gusto vulgar: á facilidade, á superficialidade, ao efectismo. Mais, unha vez lidas, e admitida a honestidade e o talento do seu autor, semella que a súa lectua aínda non chega a espertar a nosa simpatía fonda nin a nosa indubidada admiración. Lemos para nos diverter ou para aprender, quero dicir, para a nosa aprendizaxe intelectual, e pouco poderiamos aprender dunha lectura cando ésta, ademais de nos entreter, non consiga asociarnos intimamente con ela, non acorde en nos a emoción de compartillar unha experiencia excepcional, tanto intelectual coma humanamente."
Pois ben: na reflexión da descrición desa fina devasa que afasta a artesanía da obra de arte andaba eu cavilando ata que cheguei a conclusión que o visto onte, este Shakespeare para ignorantes, anda ben máis perto do segundo que do primeiro, e non só pola calidade dos textos comentados, senón que sobre todo, pola calidade escénica do espectáculo: frugal no decorado pero sobranceira no contido, abondoso nos requerimentos solicitados por Cernuda: "a visión da realidade debe ir entreverada de afecto e de ironía".
Conclusións: Altamente recomendable: excelente traballo dos tres homes no escenario, que conseguen un espectáculo onde saímos non só menos ignorantes senón tamén máis felices.

Ponte

2010-01-23T01:00:00.002+01:00

Descoñezo todo de José Manuel Ponte, agás que é o pai dunha guapa modelo, e que escribe de marabilla. Un exemplo.
Causas para ler o Faro: Buscar os artigos deste Ponte, de Ferrín, de Millás e de Armando Álvarez (hai anos, os de Rolland); as esquelas (Deus, que vello me estou facendo) e os deportes. Ah, e Davila.

De bandeiras

2010-01-22T23:39:00.002+01:00

Estiven onte no Obradoiro, engadindo a miña voz á protesta contra o rascuño de decreto contra o idioma galego. Cheguei cando xa a praza estaba chea e cruceina, con dificultades, ata a zona do palco na procura da familia (política).
Sobre a estupidez do goberno xa houbo moitos que falaron, e falaron ben. E tamén hai medios de comunicación que calan, e co seu silencio delátanse (aínda máis). Por iso destas cousas non quero falar.
O que si me presta comentar e a miña incómoda sensación ao ver tantas bandeiras iguais: CIG e BNG, e tan poucas dos outros sindicatos ou de outros partidos (nin estaba nin se agardaba a do P.P.). Porque o BNG debe intentar mellorar a cantidade de votos a favor, pero non gañar a guerra das bandeiras, sobre todo en temas tan sensibles como o da lingua, no que hai que ser moi delicados para ser inclusivos.
Nesta época onde proliferan as plataformas pro-língua, debemos todos ser moi coidadosos para non identificar o idioma de todos (de todos os que o amen, aínda que non o utilicen decote) cunha opción política específica, como fixo recentemente o estrafalario profesor Mejuto, ex-decano de Ciencias da Universidade de Vigo e posible candidato a Reitor.
En resumo: preferiría que houbera menos bandeiras, e de habelas, de contido máis repartido.

(In) fusión

2010-01-14T00:37:00.003+01:00

Para facer unha infusión a auga ten que ferver, e a boa fe que arestora ferve. Dous estilos ben diferentes de xornalismo. Xornalismo? De tódolos xeitos, entre Roberto Blanco Valdés ( pódese trocar o nome por tantos outros do mesmo xornal) e Ceferino de Blas, prefiro a éste último. Prefiro que non me anden con disimulos nin que me tomen por tonto. Xa abondará a vida para demostralo.

Os tres partidos políticos metéronse nun lío polo asunto das caixas, e para poder saír sen moitos danos colaterais do barullo terán que afinar moi ben o relato a contar. Máis doado téñeno Losada e Caballero: independentemente do resultado final os concidadáns recoñeceranlles o esforzo.
Máis divertida e a desesperación da Voz de Galicia, que aposta todo á fusión das caixas galegas, a maior gloria de Alberto Núñez e coa complicidade estratexicamente absurda (en primeira ollada) de Guillerme. O outro Vázquez está desarbolado ante os lampións dos alcaldes, que no medio da treboada encárganse de avivar os lóstregos.

Falta o máis importante: os números reais das dúas entidades. E alguén independente e prestixioso que nolo explique. Mentres todo siga igual non termos máis que propaganda, eslogans e sentimentos primarios, como os que adoito escoitar polas rúas de Vigo, nun triste bucle que semella non ter fin.

Ian escribiu hai tempo sobre os lemmings e os galegos, en triste e realista comparanza, segundo manifesta a pegada do seu comentario na miña (mala) memoria. O decreto para resolver a imposición do galego (perdóame, Folerpa, por pedir presunción de inocencia a Anxo Lorenzo) e todo isto das caixas de aforro fan se cadra máis vixente a visión pesimista da historia do noso país, da nosa nación, de derrota en derrota ata o desastre final.

Remato cunha opinión persoal: non acho motivo algún (ata que mo expliquen con números) para fusión das caixas galegas. Do mesmo xeito penso se falamos de fusións ou alianzas con entidades alén o Padornelo. Prefiro que fiquen como están: polos traballadores das sucursais, pola obra social...

María Z.

2010-01-13T23:52:00.003+01:00

Non sei por qué me lembro tanto dela nestes días de inverno. Posiblemente porque xa van dez anos, creo. Entereime por casualidade, lendo as últimas páxinas do Faro na cafetería que está enfronte de Follas Novas, na esquina, perto da Praza Roxa, unha tarde antes de ir traballar. Nunha familia numerosísima era a irmá maior de E., e por iso foi vivir á Rúa de San Pedro con dúas amigas súas. Coñecina alí: pareceume guapísima cos pantalóns cinguidísimos ás coxas, co pelo nunha coleta, co sorriso amplísimo que alumeaba toda a faciana. Tiña un corpo delgado e flexible e un carácter aberto e positivo. Non esquezo súa face, súa risada, súa voz. Fixera Historia, e seica por motivos laborais viaxara a Portugal.
Hai un par de días atopei nun curruncho do disco duro da computadora unha base de datos coa maioría de partidas de xadrez que eu xoguei de xeito oficial na miña vida. Abraieime ao ver os nomes de rivais xa falecidos: algúns vellos, non poucos bastante novos. Estes días de nadal foron de pouco sono, anguriado por cuestións de "clima laboral". Ao lembrar os antigos rivais diante dun taboleiro, ao estares presente a atractiva cara de María Z. na miña cabeza, non quero deixar de pensar que a vida é moi curta e non debemos estropeala con absolutas menudencias.

Universidade de Vigo

2010-01-12T19:39:00.002+01:00

Cando eu era mozo, ( non hai tanto tempo, creo) puxéranse de moda uns autocolantes nos cristais traseiros dos coches de Vigo que sobre un debuxo da Ponte de Rande dicían algo como: "por unha universidade para o Sur de Galicia". Dato importante: para o Sur de Galicia, enténdese para as provincias meridionais, sen capitalizar en ningunha cidade. Ese movemento que solicitaba a segregación da Universidade de Santiago aducía supostas razóns económicas... aínda que eu agora co paso do tempo tamén lle engado que lle faltaban razóns de experiencia vitais e académicas.
Eu non escoitara nada daquela sobre a necesidade de que A Coruña tamén demandaba unha universidade, e cando máis tarde, baixo o reitorado de Carlos Pajares e o goberno tripartito naceron as universidades de Vigo e Coruña pensei que esta última era a clásica resposta localista norteña a unha pretensión viguesa.
Repito que desde a distancia e a perspectiva do tempo pasado e co cariño que lle teño a estas cidades, coido que a única razón, certo que non pequena, para entender esa segregación foi a imposibilidade material de atender debidamente a case 100.000 alumnos dispersos en tantos campus coma cidades. Esa única razón é a causa que non estime que aquela decisión foi un disparate. Cualificativo que non dubido en exclamar cando me refiro á Cidade da Cultura, ao Porto exterior da Coruña, aos heliportos de Alvedro e Peinador, aos centos de polígonos industriais feitos no ermo.
O nacemento de aquelas dúas universidades foi explicado aludindo a unha necesaria cooperación entre elas, e mesmo a unha certa especialización, atendendo á racionalidade que debería presidir a impartición de coñecementos sobre materias que poideran ser aproveitadas polas industrias e servizos locais.
O caso e que naceron e foron medrando. E este ano hai eleicións de Reitor en Compostela e máis en Vigo. E hoxe préstame falar da de Vigo: Se os meus datos son correctos, preséntase un candidato continuista nunha plataforma chamada "Alternativa": curioso paradoxo. Máis aínda cando ata hai nove meses andaba a traballar na Xunta ( e cun resultado moi positivo, cóntanme quen sabe diso). Salustiano Mato chámase o candidato e probable vencedor, atendendo ao dictame do meu amigo Fernández, que di que terá a favor a inercia do equipo de goberno actual.
No outro lado do ring estará un amigo meu: Xaime Cabeza. Como foi leal amigo, excelente compañeiro e admirable estudiante non me sae ningunha verba negativa cando penso nel, pero o afecto non me impide apreciar que leva as de perder, aínda que so sexa por ser oposición e por conseguinte lonxe - supoño - dos grupos que crean opinión. Recoñezo que hai datos obxectivos favorables para Xaime: o esforzo en integrar persoas de diferentes sensibilidades, ou a toma de posición do Faro crítica ao actual Reitor. Pero non sei se abonda.
Eu non pertenzo a esa Universidade. Se poidera votar o meu amigo levaría meu voto.
Pero iso non é o problema real, o nome do capitán do barco, senón o barco en si: a que portos debe dirixirse, en que peiraos amarrar, que mercancía levar, que tamaño ter. E mentres non exista unha definición clara do que quere ser a Universidade de Vigo vai ter dificultades. Porque a carencia de financiamento co que está a ser castigado pola actual Xunta é unha continxencia dura, pero non poderá ser categoría. O que resulta imprescindible é achegar a Universidade á sociedade viguesa, pontevedresa e ourensá. E desde os cumios asolagados de Marcosende a cidade - e as súas necesidades - vese moi lonxe. A Universidade non ten a penas impacto na vida viguesa ( algo máis nos outros dous campus ): só é necesario comparar as novas reflectidas en cadanseu xornal local para nos decatar que no Faro hai días enteiros que semella non existir Universidade. E o que non sae no Faro, en Vigo non existe.
Que teña sorte na súa escolla, que a sorte da Universidade de Vigo tamén é a nosa, a dos galegos.

Conto de inverno

2010-01-11T19:15:00.002+01:00

Entérome da morte de Eric Rohmer vía internet. (Para que logo digan que non é medio de comunicación). As súas películas parecíanme marabillosas polo sinxelas que parecían, pola humanidade que amosaban; e todos sabemos o difícil que resulta que unha obra artística semelle doada. Fican as súas películas.

Reis Magos

2010-01-06T23:55:00.006+01:00

Como non debín ser demasiado malo o ano pasado os Reis Magos deixáronme unha mochila, dous pixamas, unha bonita camisola de Vicky o Vikingo, catro camisas azuis (mágoa de non seres iguais as catro) e cinco libros: un sobre técnicas do meu traballo, outro de Eduardo Galeano lido hai tempo (Las venas abiertas de América Latina), o de John Carlin co recendo a cacahuetes de Graham Green, outro do meu matemático favorito: John Nunn; e o que máis ilusión me fixo: Memorias dun ninguén, de Carlos Mella.
Unha ollada rapidísima a este libro foi suficiente para subliñar un parágrafo:
"A clase dirixente galega, engaiolada por outra cultura que considera superior non loita por mellorar a súa, senón que fai dimisión dela e amósase proclive ao desleixo do galego. A dirixencia galega, que non foi quen a cumprir a súa obriga histórica, disimula, mediante a queixa, a súa incompetencia. Esta queixa, inaceptábel eticamente, inviábel politicamente, aínda segue a ter practicantes e aínda segue a ser un dos maiores atrancos para o soerguer da autoestima galega. (...)
Os galegos, con todos os atrancos que se queira, cumpriron a súa obriga de traer o feito galego dende os cavorcos da Idade Media ata a modernidade. En troques, a dirixencia non foi quen de cumprir a súa obriga histórica de converter esa existencia en presenza política. En identidade. E antes e agora tenta tapar o seu crime cometendo outro aínda maior: botándolle aos galegos a culpa do que eles non souberon facer nin querían facer. Aceptaron, sen avergoñasrse e por propia comenencia, o seu triste papel de cómitres."

Queremos Selección

2009-12-16T10:28:00.002+01:00

Eu quero que as Seleccións galegas xoguen neste Nadal. E a máis representativa ( que non a única ), a masculina de fútbol, de primeira.
Escoito a primeira hora da mañá un ruxe ruxe: vanlle pedir a Fernando Vázquez que dirixa a Selección. Equipo convidado: Serbia.
Magnífico.
Estou disposto a pagar 25 ou 30 euros ( por dicir unha cantidade) de entrada ou de fila 0, para que se xogue este partido. Se a Xunta de Galicia segue sen cumprir os seus deberes farémolo nós. E dentro de tres anos, cando haxa que ir votar, lembrareillo a aqueles que prefiren ficar na casa.

Socórramme em MarrocoS

2009-12-15T14:32:00.003+01:00

Vexo que xa hai movementos en redes sociais suxerindo o Premio Nobel da Paz do ano 2010 para Aminetou Haidar. Requisito imprescindible para o conquerir seica é estar vivo, e a folga de fame da saharaui está sendo moi prolongada no tempo e non semella que estemos en escenarios favorables para o seu cese.
Como non son experto en premios Nobel non sei dicir se Haidar merecería tal galardón, independentemente da simpatía que nos poida suscitar ela e a súa xusta causa. Para min, mais ben que non, aínda que os premios máis prestixiosos do mundo destacan polas súas ausencias, polas escusas que substitúen extemporaneidades e polos desatinos: Churchill en Literatura ou Kissinger en Paz son bromas moi pesadas.
Digo que para min non, pois estando o listón da esixencia moi baixo, e sendo todos proclives para a súa causa non hai razón obxectiva para tal concesión. O problema saharaui chega dende tan lonxe e as víctimas teñen tan pouca relevancia mediática e económica que máis que problema definiriase coma engorro. Supoño que o pobo saharaui sentirase traizoado por España, Estado que curiosamente ten nos seus cidadáns os seus maiores defensores (sobre o papel e de xeito teórico) dos dereitos dese pobo: Lembremos que desde a dereita máis extrema ata a esquerda máis esquerdosa, desde o centralismo máis paletamente madrileño ata os nacionalismos máis periféricos ( por cuestións de fondo distintas, iso si) están a favor da causa saharaui.
O certo é que por razóns de Estado por min ignotas sempre son os marroquís os que acadan os seus obxectivos (descontando a gloriosa toma da Isla Perejil), e creo e temo que desta volta a vida de Aminetou Haidar dalles por completo sen coidado.
Non sei cal é a solución. Propola para o Nobel do vindeiro ano de certo que non.

(Con) fusión

2009-11-23T01:06:00.003+01:00

Escoito na radio, perplexo primeiro e indignado despois, as verbas de Alberto Núñez, presidente de Galicia, que sinala que a responsabilidade do que resulte do problema das caixas de aforro galegas será de tódolos axentes sociais implicados. Ese xeito de escorrer o vulto, de non querer asumir os custes das decisións que por causa do cargo hai que tomar ( e por ende, pretender non tomalas) resúltame moi paradigmática da ideoloxía neoliberal española (sen complexos) que están a gobernar nalgunhas comunidades do Estado.
Ese (des) goberno caracterizado pola inacción política pública, na esperanza (Esperanza) de que o tempo e os mercados decidan o para eles correcto. E a desacomplexada estratexia de efectuar accións favorecedoras do privado (na escusa intelectual de que hai que adelgazar a administración) coa evidente pretensión de cumprir o consello dos seus maiores, posto en práctica na época de "extraordinaria placidez", aos nosos ouro, aos indiferentes pao, aos inimigos chumbo.

A cuestión anda agora sobre as dúas caixas de aforro públicas galegas que arestora existen no país.
As "forzas vivas" do norte galego, coordinadas pola Voz de Galicia, presionan a favor da fusión das entidades, co cálculo evidente que o maior tamaño de Caixa Galicia redundará na hexemonía norteña do resultado subseguinte. En Vigo, opóñense polos mesmos motivos a sensu contrario, tomando parte dende o insoportable e engolado alcalde que estamos a sufrir ata os radicalmente dereitosos membros da Cámara de Comercio dirixidos por Pepe García Costas
Os que saben disto comentan que tamén está en xogo a posición privilexiada dos dirixentes actuais. E moitos esquecen que se está a decidir sobre a viabilidade de case dous mil postos de traballo.
Achamos en falta números concretos que xustifiquen diagnósticos e pola contra coidamos abondosa de máis a retórica esgrimida estes días. Sen datos explicados é comprensible que a cidadanía opte por acudir aos atávicos localismos, tan estúpidos, e tome parte dependendo da veciñanza.
Na paisaxe, no horizonte, obsérvanse as futuras eleccións municipais. Máis barullo, máis ruído. O escrutinio das opinions dos representantes de PP,PSOE e BNG en Vigo e Pontevedra (en menor medida Ourense) será máximo; e o mesmo cabe dicir na Coruña (Ferrol, Santiago e Lugo máis difusos).
Esta semana reunións. Atentos.

Fede

2009-11-23T00:47:00.002+01:00

Farto estou do ambiente ao noso redor. Farto dun goberno que só adica esforzos en deconstruír o feito nos tres anos anteriores. Farto do pouco sentido de país que temos, absortos en localismos estúpidos e da falta dun proxecto estratéxico común: fago listaxe: Alvedro e Peinador, Porto exterior da Coruña, Cidade da Cultura, Facultade de Medicina, Losada e Caballero...
Cheo de medios de comunicación que pretenden (ás veces consígueno) pór gobernos, mancar aos enemigos... medios que lle damos máis valor do que teñen, confundindo - como noutras cousas da vida - o tamaño coa eficiencia.
Fede o aire e a xente acostumada xa non se queixa.
Nun país normal, normalizado, o recorte bestial orzamentario previsto ás Universidades públicas galegas debería erguer de indignación a un amplo espectro transversal da xente informada. Eiquí non pasa nada.
Pero quero escribir a miña indignación. Para cando amaine o temporal, cando dentro de tres anos poidamos despedir a esta xente, ter memoria apuntada para lembrar canto sufrimos, para tentar non repetir os mesmos erros.

Alemania 1974. Cruyff

2009-11-23T00:44:00.003+01:00

Alemania 74.
Campión: Alemania Occidental.
Mellor xogador: Johann Cruyff.

Unha das miñas primeiras lembranzas futbolísticas (televisivas) remóntanse á fase de clasificación para o Mundial 74 de Alemania, da Alemania Occidental, que se dicía daquela para a diferenciar da Alemania Oriental ( ou autodenominada "democrática"). Un día, a volta do colexio polo mediodía, vin que na televisión botaban un Grecia - Iugoslavia. Alleo ás cuestións matemáticas e máis atento a sonoridade dos nomes dos países, manifestei a miña predileción polos iuguslavos, ao que meu pai respostou que o maior interese para España sería a non victoria para aqueles. O resultado daquel partido, 2-4, provocou un partido de desempate entre España e Iugoslavia, que foi celebrado en Francfort e que tamén rematou coa victoria balcánica despois dun gol de Katalinski á saída dun córner.
España quedou fora do primeiro Mundial post Pelé, o mellor xogador da historia do futbol segundo a opinión estendida na época, aínda impresionada polo Brasil do mundial de México 70.
Fun un siareiro fiel do meu primeiro Mundial de fútbol, e vin tódolos partidos que puiden, e na inocencia da infancia decidín admirar aos bos, aínda que perderan.
Lembro a estupenda sorpresa de Polonia; o gol de Sparwasser que lle deu unha alegría histórica á Alemania Oriental; os nomes alemáns: Maier, Beckembauer, Overath, Müller; e sobre todo aos vencedores morais do torneo: a Holanda encabezada por Johann Cruyff, un grandísimo xogador, líder indiscutible dun equipo cheo de figuras: Neeskens, Rep, Krol, Rensenbrink, e de porteiro Jongbloed, que non usaba luvas.
Fican para sempre na memoria as imaxes do Holanda-Arxentina, co gol de Cruyff superando a Carnevale. Ou a Taylor, o árbitro inglés sinalando o punto de penalty ao medio minuto de se iniciar a final.
Gañou Alemania, que no partido decisivo foi máis eficaz que Holanda, en boa parte polo traballo de Vogts sobre Cruyff, pero o pequeno país europeo gañou aos neutrais para sempre pola herdanza do Ajax convertida nunha sinfonía laranxa.

Alakrana. Ideas rápidas

2009-11-18T00:54:00.003+01:00

Unha das frases que maís me gustan de Álvaro Cunqueiro, e non me gustan poucas, foi dita cando o grande escritor mindoniense estaba a cotío embarullado no balbordo ocasionado polo seu traballo como director do Faro de Vigo. Dixo: gostariame dirixir un xornal que saíra á rúa unha semana máis tarde de acontecidas as noticias; comprobariamos como trocarían as informacións e as opinións que son publicadas pola prensa normal.

Eu ultimamente voulle facendo caso a aquel que xaz pertiño de Pascual Veiga e que coa súa obra fixo que Galicia durase mil anos máis, e por conseguinte vou deixando pasar a rabiosa actualidade sen anotar nada, ou a distancia suficiente: a preguiza, a falta de tempo, o novo xoguete do facebook e a Teoría do Big Band. Pero fago unha excepción, e aproveito a noite da liberación do Alakrana para expor o que me suxire o que pasou durante o último mes e medio.

1. Goberno de España: Aparentaron división interna, manifestáronse eivas de comunicación, e sen embargo creo que o seu traballo foi esencialmente correcto atendendo ao resultado e as alternativas reais. Déixaronme a sensación - satisfactoria - que barallando moita información mantiveron a calma e a discreción.

2. Oposición: As primeiras opinións sobre o caso manifestadas polos voceiros estatais do Partido Popular déronme noxo, esquecendo o mínimo requerido de lealdade institucional e sen lles importar tanto o desenlace do conflicto coma o posible rédito electoral posterior. Afortunadamente, e por unha vez, as declaracións de Alberto Núñez e de Basagoiti en Euskadi aportaron sensatez e control e reconduciron aos compañeiros madrileños.
Todo o que escoite do BNG, sinaladamente Bieito Lobeira, e de Izquierda Unida pareceume impecable.

3. Prensa escrita: Cabe distinguir entre a seria e a amarela ( que tanto en Galicia coma en España non depende do volume de ventas ou distribución ). A seria estivo máis ou menos contida. A amarela fixo honra ao alcume e botaron por fora, arreándolle ora a Garzón, ora a Zapatero. Cando o oficio de informar está pasado polo cedazo da manipulación mal resultado vai dar a opinión resultante.

4. Xustiza: Indebidamente tratados os xuíces da Audiencia Nacional, penaron por culpas alleas. Non é necesario un máster para comprender que hai diferenzas notabilísimas entre os xuíces dese tan peculiar órgano xurisdiccional. Santiago Pedraz leva tempo inspirándome confianza. Por outra banda constatamos que Garzón sufriu unha persecución ad hominem.

5. Armadores: Supoño que cando veñen ben dadas vai ao seu haber os beneficios que deixen os seus barcos. Sensu contrario...

6. Mariñeiros: Escoiteilles pedir ao Goberno do Estado que fixeran tal e cal cousa que facilitarían a súa liberación. As súas conductas entran na categoría de inesixibilidade. Eles poden falar, outra cousa é se se lles pode facer caso. Veume varias veces á cabeza durante estes días a conducta de Aldo Moro nos seus últimos días de vida, cando retido polas Brigadas Vermellas, solicitaba ao seu goberno que accedera ás pretensións dos terroristas. Quen non faría o mesmo?

7. Familiares dos mariñeiros: Idéntico criterio de inesixibilidade. A diferenza das súas primeiras declaracións trala liberación, teño o convencemento de que a súa conducta entorpeceu máis que axudou. Só o final, cando gardaron silencio, parecéronme útiles, pero é imposible poderlles esixir outra cousa distinta ao que fixeron.

8. Piratas: Para estar famélicos e fumados como dicían algúns, conseguiron levar a axenda informativa do asunto de xeito impecable.

Conclusión 1ª: Mañá pola mañá os que máis erraron vanlle dar caña ao Goberno. Goberno que por prudencia debería non respostar as acusacións. Cómpre adoptar medidas que reduzan no posible a repetición de sucesos semellantes.

Conclusión 2ª: Alguén se preguntou cal é a causa de tantos incidentes no Índico? Que leva aos piratas a se converter en tales? Teñen alternativas? Os países so primeiro mundo, teñen algo que dicir sobre o estado da situación naquela zona?

Receitas de Mel

2009-11-16T20:36:00.003+01:00

1. Canapés de mazá

Ingredientes:
- 6 galletas de avea
- 1 mazá grande
- Zume dunha laranxa
- 100 gr. de nata
- 6 culleradas de mel
- 250 gr de fresas

Prepárase así:
Enriba de cada galleta débese deixar partes de mazá humedecidas en zume de laranxa. Encima vérteselle a nata previamente misturada de mel, embelécese de fresas e arrefríase na neveira.

2. Prebes
Salsa de mazás.

Ingredientes:
- 1/4 kg de mazás
- 100 gr de crema de leite
- 10 gr de fariña triga
- 25 gr de manteiga
- 1 culleriña de mel
- sal
- pirixel

Prepárase así:
As mazás peladas pásanse á peneira e lévanse a quecer nun 1/4 de auga ata que empecen a ferver. A crema mestúrase na fariña triga, mel e máis unha cullerada de auga. Engádeselle unha pizquiña de sal, a manteiga e máis pirixel e déixase fervillar.
Sérvese na mesa se hai pra xantar xarrete, aves...

Esperanza e Experiencia

2009-11-09T01:36:00.004+01:00

En días consecutivos falo con Fernández (amigo de vello, fora o encargado de me chamar a Mallorca para dicirme o resultado da selectividade) e con Gómez (fillo da miña curmá), e ámbolosdous comunícanme a supremacía da esperanza sobre a experiencia: van volver casar.
Eu teño unha posición clara sobre o tema, máis aínda despois de ter traballado xustamente en divorcios, mesmo o de Fernández, pero prefiro deixar a palabra ao pai de Charles Ryder:

- ... Deberías sentar cabeza, botar raíces. Fixeches plans para o futuro?
- Si. Volvo casar nada máis obter o divorcio.
- Vaia, iso é o que eu chamaría unha tontería. Podo comprender que un home arrepéndase de ter casado e queira procurar unha saída - aínda que eu personalmente nunca sentín esa necesidade -, pero desfacerse dunha esposa para cinguirse de contado a outra é cousa que sobarda o meu entendemento. Celia foi sempre moi amable comigo; tíñalle ata certo cariño. Se non fuches capaz de ser feliz con ela, cómo demo agardas selo con outra? Faime caso, meu querido fillo, e déixao todo como está.

Cáceres

2009-11-03T00:11:00.003+01:00

Mentres o corpo de Fernando Cáceres loita por vivir non podo menos que lembrar a un dos compoñentes do mellor Celta da súa historia. A primeira temporada de Víctor Fernández deixou un equipo ben sabido: Dutruel; Salgado, Cáceres, Djorovic, Berges; Mazinho, Makelele; Karpin, Mostovoi, Revivo; e Penev. Con minutos tamén estaban Tomás e Sánchez. Durante un longo lustro Cáceres permaneceu intocable no centro da zaga, vendo pasar ao seu carón a sucesivos parceiros: Djorovic, Sergio, Berizzo... Só unha vez pareceu perder o arxentino a titularidade, xusto antes da eliminatoria semifinal da Copa do Rei co Barcelona, nos días finais da primavera do 2001, pero as lesións recidivantes de Djorovic rehabilitarono do banquiño ao pouco de empezar o partido.
Como futbolista era fiable: sen demasiada técnica nin velocidade utilizaba ben os espazos e o corpo. Non destacaba en nada pero a súa eficacia era proverbial. De cando en vez, nas xogadas a balón parado, arrimábase á area contraria e a súa cabeza procuraba un par de goles por temporada. Nos últimos partidos en Vigo disimulaba a evidente decadencia coa experiencia acumulada en disimular os erros.
Como persoa alimentou de vagar unha mala sona, probablemente esaxerada, que nunca se molestou en desmentir e que nos últimos días co Celta reviviu con virulencia: xa se sabe que cando os resultados son bos a xente non lle importa a túa vida pero cando veñen malas xeiras todo vale para te criticar. Tivo certa relevancia en Vigo unha disputa que mantivo cunha xornalista do diario Atlántico e que ao cabo a ninguén beneficiou.
Foi un futbolista intelixente: sabía das súas carencias e minimizábaas, coñecía as súas virtudes e aproveitábaas.
Polo que escoito está nunha difícil tesitura: calquera resolución é penosa.

Miguélez e Karina

2009-10-16T23:33:00.003+02:00

O outro día vin unha pequena entrevista a Rosa Miguélez como Presidenta da Saeca. E volvinme lembrar da outrora parlamentaria, e despois eurodiputada, agora xa case esquecida ao estar fora da devasa que separa o barullo político galego de hoxendía do balneario europeo ou da xestión premiada.
Por razóns que hoxe seméllanme moi lonxanas tiven coñecemento, como observador, das interioridades xurídicas dun asunto que foi, cando menos, moi instructivo humanamente aínda que significara unha maior dose de cinismo na mochila das experiencias.
Refírome case á prehistoria: Victorino Núñez era presidente do Parlamento. Fago resumo cronolóxico (aproximado, disimúlenme):
- Na primavera de 1991 Rosa Miguélez fai unhas declaracións no Parlamento galego que causan xustificado balbordo: "Que o Partido Popular teña como militante a unha muller como Karina Fálagan, coñecida prostituta de Vigo, non quere dicir que tódalas mulleres do PP o sexan".
No seu momento aquelas verbas parecéronme politicamente inanes, moralmente noxentas, intelectualmente falaces e estratexicamente estúpidas. Dezaoito anos despois ratifícome.
- Dous anos despois, no verán, nas vésperas do Día da Patria, a aludida Karina Fálagan, cando menos coñecida propietaria dun bar da praia de Samil, consegue entrar no Parlamento de Galicia, accede á cafetería onde está Rosa Miguélez, e após de lle preguntar se a coñecía e ter recibido unha negativa por resposta, sen mediar máis palabra, estampoulle unha labazada na caluga ao tempo que a insultaba.
- Como consecuencia do anterior, o Presidente do Parlamento, Victorino Núñez (que se comportou en todo momento cun alto sentido de responsabilidade institucional) presentou denuncia perante o Xulgado de garda, que tomou declaración á agresora (que se negou a falar), aos parlamentarios e testemuñas: Maria Antonia Álvarez Yañez, Pedro Borrajo Rivas e ao posterior alcalde de Vigo Manuel Pérez Álvarez; ademáis declararon o Conselleiro de Xustiza Diz Guedes, xunto ao xornalista Gerardo Pardo Díaz de Vera e o responsable da cafetería Serafín Melón. Por último, tamén declarou a agredida.
- Posteriormente, xaneiro de 1994, iníciase Procedemento Abreviado, sendo imputada Karina Fálagan e exercendo a acusación particular o Parlamento de Galicia, solicitando a pena de seis anos e un día de prisión e un millón de pesetas de multa pola comisión dun delicto de atentado.
- A finais de marzo intenta Rosa Miguélez o seu personamento como parte perxudicada, pero nin o Xulgado de Instrucción 2 de Santiago nin a Sección 2ª da Audiencia Provincial permiten tal personamento por extemporáneo ( presentouse despois do trámite de cualificación do delicto).
- En xuño de 1994 acórdase a apertura do Xuízo Oral contra Karina Fálagan polo delicto de atentado, decretándose a liberdade provisional da agora acusada e impoñéndolle unha caución de 500.000 pesetas ante as eventuais responsabilidades civís.
- Sorprendentemente o Fiscal Xefe García Malvar solicita o sobreseimento libre pedindo se convirta o procedemento nun xuízo de faltas.
- A defensa da agresora adhírese á tese do Ministerio Fiscal, admitindo unha condena por unha falta de agresión (sen lesión), consistente na multa mínima de 50.000 pesetas.
- O 23 de febreiro de 1995 celébrase o Xuízo Oral na Coruña. Das testemuñas citadas pola Acusación Particular só comparecen o encargado da cafetería e o parlamentario Pedro Borrajo.
García Malvar volve reiterar no seu informe que a actuación da acusada non é constitutiva de delicto senón de falta.
- A acusación particular razoa que a agresión é constitutiva de atentado, por ser dirixida a unha autoridade ( parlamentaria), abundando o feito que a agresión foi realizada nas instalacións do Parlamento e como consecuencia mediata dunhas declaracións ( de certo, desafortunadas) efectuadas no propio Parlamento pola agredida na súa cualidade de Parlamentaria.
- O 27 de febreiro díctase Sentenza na que se absolve a Karina Falagan do delicto de atentado ao entender que o lugar da agresión, a cafetería, significa que a agredida non estaba no exercicio das súas funcións.

Conclusións (propias): A Audiencia equivócase, o Fiscal Xefe - outra vez máis - errou. Pero a solicitude de pena polo delicto de Atentado ( seis anos de prisión, un millón de pesetas, seis anos fora de Galicia) como consecuencia dun cachete é totalmente desproporcionado.

Coda: Rosa Miguélez volve aparecer agora como Presidenta dunha sociedade estatal, logo do paso polo exilio europeo.
Karina Fálagan segue montando o concurso de castelos de area na praia de Samil.

Müller e misceláneas

2009-10-08T16:31:00.005+02:00

Eu se escoito ou leo Müller só penso no "Torpedo", no compañeiro de Maier e Beckembauer.
Hoxe, contra o mediodía souben da existencia dunha escritora chamada Herta Müller porque lle concederon o Premio Nobel de Literatura.
A miña ignorancia é infinita.

Outro apunte, curioso, sobre literatura. O pasado xoves, nunha "viaxe lóstrego" o noso anfitrión, madrileño, comentou que a novela que máis lle gostara das que lira neste ano foi "La playa de los ahogados", a de Domingo Villar ( en castelán, claro). Dixo que cando volte por eiquí intentará achegarse aos sitios onde discorre a novela. Turismo literario... interesante.

Turismo co permiso da AMI: vinlles en Vigo o segundo mellor grafitti que lembro: "Turistas fora da Galiza", aínda que non chega á altura da que aledaba o Tarasca: "Sito Miñanco: Preso político".

Imaxes

2009-10-05T10:50:00.006+02:00

Somos memoria ( ás veces memoria construída), e a memoria exprésase en recendos, cheirumes, verbas e tamén en imaxes.

Imaxe 1ª: Dende a terraza do edificio dos meus tíos, perto da Dehesa de la Villa, óllase a un rapazolo, aínda non adolescente, ir en bicicleta, saltando da beirrarúa á rúa e volta outra vez. Un autobús ponse ao seu carón, ruído agudo dun freazo, berridos. Fórmase un barullo de persoas xunto ao autobús. Chega unha ambulancia. Non sacan padiola algunha. Ao pouco tempo unha saba branca tapa o corpo do rapaz. Teño gañas de vomitar.

Imaxe 2ª: Festa de despedida a cooperantes galegos en Latinoamérica. Calor. Caipirinhas. Todas as miradas diríxense ao rapaz galego que afundido nun sillón medio roto non para de beber. A súa moza (ou xa ex-moza) estase magreando cun dos anfitrións, que de contado irá buscar un lugar máis recollido para rematar a súa alegría. Todo o mundo mira ao rapaz. É absurdo tanto sadismo, non hai nada que ver.

Imaxe 3ª: De noite. É a primeira vez que vexo un morto: Fáltanme dous meses para cumprir tres anos. O avó sentado na silla de madeira. Tras del, miña nai e as súas dúas irmás, de pe, saloucan. Na caixa miña avoa. Escoito a miña irmá preguntar como quero os ovos fritidos. Afástome da porta da última habitación da casa para liscar correndo á cociña.

Imaxe 4ª: Río Miño, verán. O xantar foi abundante de máis. A auga non parece fría. De súpeto aparezo no fondo, tento ir cara fora e non son capaz. Outra vez fico mergullado. Volvo tentar saír e volvo baixar. Aproveito un penedo para coller pulo. Quero berrar e non podo. A non máis de dez metros dúas parellas e unha muller embarazada, que non mira pra min. Volvo para baixo e volvo saír. Non son capaz de precisar o tempo que estiven no remuíño, vinte segundos ou dous minutos. Cando aparezo na area rompo a chorar.

Imaxe 5ª: Verán de tarde. Moita calor. Estamos seis ou sete nunha cabaniña dende onde se ve todo Ourense, en Ervedelo. O neto do Sr. Federico, algo maior ca min, terá trece ou catorce anos, métese comigo dicindo que a min me gusta Mónica, a neta do Sr. Benxamín. É certo, pero eu (sempre estúpido, a estupidez non sabe de idades) négoo. O acoso aumenta e o franchute arrepóñeseme. El é máis alto e máis forte, eu un covarde. Ven por min, bótolle unha trabada ao seu lombo que rompe a camiseta e faille sangrar. El chora e vaise. Voume eu tamén. Non volvín falar con ela.

Imaxe 6ª: Avoa paterna e avó materno no piso de Vigo. Recén viúvos os dous ( máis recén el ca ela), están sentados no sofa. Eu son pequeno para ir á escola. Miña nai dame dúas copiñas, que despois encho de Sansón. Eles brindan. É a única vez que os vin xuntos.

Imaxe 7ª: Salón nobre do Liceo de Ourense. Últimos minutos do Campionato de España universitario de xadrez. Son o delegado do meu equipo, e quédanos unha partida para rematar. Xoga con nos o que fora hai dous anos subcampión de España individual. Na man dereita levo unha libreta pero agora os cálculos seinos de memoria. Ofrécenlle táboas ao noso xogador. El me mira: Se acepta o noso equipo queda subcampión de España, se gañamos seremos campións. Dígolle que continúe. Xoga. Perdemos.

Imaxe 8ª a): Estou cunha rapaza. Recebe unha chamada telefónica; deduzo que é o mozo. Empezan a discutir e na leada ela equivócase e interpélao usando meu nome. El enfádase. A min non me importa.
Imaxe 8ª b): Estou con outra rapaza. No medio das apertas e a medio espir ela bisbisea un nome distinto ao meu: A min non me importa.

Imaxe 9ª: Reviravoltas de inicio na autoestrada en Santiago de Compostela, xunto á Ponte da Rocha. De súpeto perdo o control da direción do coche, seica pasei por mancha de aceite. Vou en cámara lenta de despacio que ía o coche, pero non consigo que o volante obedeza. Suavemente vai esvarando cara a mediana de formigón. Dame tempo a pensar que ata podería saír e empurrar o coche para evitar o golpe. Dame tempo a pensar que ao mellor o coche para antes de chegar a impactar. Choca nun lateral, ráianse as dúas portas.

Imaxe 10ª: Como o parto está a durar demasiado tempo, a comadrona colle unhas tesoiras e mete as mans. Regresa cunha presada de cabelos loiros ao tempo que anima: "veña, que xa está eiquí."

Imaxe 5ª

Cidade olímpica

2009-10-02T01:04:00.003+02:00

Estou convencido que Madrid non ten nada que facer. Entre outras razóns porque a quenda vai fora de Europa, e porque a candidatura de Madrid non ten aliados: os europeos porque agardarán a dentro de catro anos, os africanos porque votarán para Chicago, e os latinoamericanos votarán a Río. Toquio? Por que non?
Coronaríame que gañara Río.
Supoño que gañará Chicago.

Pero o que máis me gostaria ser de maior é formar parte do Comité Olímpico Internacional. (Ou ser directivo prexubilado dun gran banco).

O baile dos vampiros

2009-09-29T18:36:00.003+02:00

Paseino moi ben, hai xa tempo, vendo "O baile dos vampiros", película dirixida por Roman Polanski. Chinatown, despois, foi tamén unha grande película, digna herdeira do arte de John Huston, de Howard Hawks.

Hai barullo estes días porque seica apreixaron a Roman Polanski en Suíza, por mor dunha vella orde de detención a causa de ter sido condenado pola violación (dificilmente son capaz de atopar outra verba para definir o que pasa despois de emborrachar á víctima) dunha nena de trece anos.

Que o acusado dun delicto sexa famoso non é atenuante ningún. Sobre o tempo que pasou dende o día que foi cometido o noxento feito, ou o dictado da sentencia, remítome ás leis procedentes en materia de prescripción. Que a víctima cobrara indemnización do artista non lle perdoa as culpas (por suposto non as xurídicas, descoñezo a lei americana).

Indígnanme os manifestos pro liberdade de Polanski polo mero feito de seres "artista e cidadán francés de renome internacional".

Unha consideración persoal ( e pouco cristiana) : estos delictos deberían ser imprescriptibeis xuridicamente e imperdoabeis moralmente.

Verdello rubio

2009-09-26T02:14:00.004+02:00

Ao solpor aparezo por Velle e alí, na adega, miña curmá está a pisar os poucos acios de verdello rubio que foron recolleitos este ano. Miña tía, sentada, vainos botando dende os caldeiros. Eu, na volta a tres décadas atrás, agáchome a apañar os bagos que aparecen no chan.
Saio ao Campo e ollo, con infinita pena, ás terras queimadas. Desta volta foron poucas árbores e non moitas hectáreas, máis ben monte baixo, tanto por riba da Bouzafría que me prestou o nome como pola zona da Naveira, baixo o ceibo de Vilariño. Quen prende o lume? Por que?
Sinto que é necesario facer algo que faga mudar a situación dos montes. Mañá vou ter ocasión de falar con alguén que a cincoenta kilómetros está a facer un bo traballo de conservación e posterior rendemento.
A veciña cólleme das mans e os seus ollos encetan a se mollar ao tempo que di "canto te pareces ao pai". Ten os ollos máis bonitos que eu vin na vida, aínda agora xa ben pasados os oitenta, azuis celestes. Despídome xa case de noite, e como sempre co mesmo pensamento de se un día eu for rico mercar unha casa alí para prantar cepas e facer a vendima cada ano e despois ir morrer de vello.

Criterios de utilización dos cartos publicos no deporte galego.

2009-09-24T00:51:00.002+02:00

Acreditamos que nos tempos que corren, ben despacio, resultou unha farsa o intento propagandístico do actual goberno galego de vender as súas decisións como "técnicas", "austeras" e "desideoloxizadas" (verba aproximada na excelente versión do aínda conselleiro Vázquez Abad).
O deporte galego non é alleo a isto. Os nomeamentos dos altos cargos foi unha evidencia da carencia de complexos de Alberto Núñez (deixando ao carón motivos familiares), xa que manda recuncar ao doblemente polémico Lete Lasa (pola súa xestión no mesmo cargo antes da derradeira derrota de Fraga e polo seu paso na Comunidade de Madrid).
Non hai engano: o deporte é unha materia tan política como a educación ou a sanidade. O feito da súa menor incidencia nos orzamentos ou da escasa relevancia da súa influencia non afecta á natureza do departamento, tan válido para ideolixizar (se o fan os nacionalistas) ou desideolixizar (se o fan os centralistas). Estamos a ver a potente campaña de desprestixio dos servizos básicos públicos (sanidade e educación) implementada por Farjas e Vázquez Abad. Estamos a ver o desmantelamento das mellores realizacións do bipartito, feitas a conciencia, co propósito, non disimulado, de imprimir no subconsciente colectivo a tatuaxe da incapacidade do bipartito para liderar o país. (Aproveitando o parágrafo: é o momento de defender, sen permitir fírgoa algunha, a herdanza dos anteriores gobernantes: imprescindible).
O caso do deporte galego: do mesmo xeito que a comparanza fai máis guapas a Sánchez Piñón e Rubio Vidal, non está pasando moito tempo para que as federacións deportivas máis modestas achen de menos a Marta Souto e o seu pequeno equipo de esforzados colaboradores.
Segundo os cargos públicos utilicen os cartos á súa disposición así saberemos as características da súa política. O traballo tan agarimoso feito polo catedrático Arce da USC sobre os xogos e deportes tradicionais galegos ficará agachado na gaveta durante os vindeiros tres anos. Os símbolos identitarios, que dan orgullo de país, as seleccións (masculinas e femininas), seica van descansar tamén alegando a famosa austeridade. Hai indicios de cancelacións dos compromisos herdados relativos ás imprescindibeis axudas ao deporte universitario, pondo en risco mesmo a supervivencia de institucións necesarias para a sociedade no seu conxunto.

As prioridades foron explicitadas: deportes náuticos, deporte e saúde. Decisións previsibeis toda vez que lembramos a historia máis recente: a utilización da Fundación Deporte Galego como instrumento de intermediación para a organización da Volvo Ocean Race.
Pero non esquezamos que falamos do P.P., mestres do amiguismo, das redes sociais, do préstamo de favores. Non hai cartos para as seleccións galegas de fútbol ou para as universidades, pero si o hai para un evento non oficial que tivo o detalle de amosarnos na súa cartelería o nome característico do evento social do ano próximo: "Jacobeo 2010"(reintegracionistas?)

Falo dun torneo de xadrez de fin de semana non oficial ( sen recoñecemento por parte da Federación galega de xadrez nin pola Federación española), que se vai celebrar este fin de semana en Ourense: "Galicia Chess Festival", con 54.000 euros reservados para premios ( canto será o orzamento total?) Os xadrecistas estamos de noraboa, nunca tal se vira por eiquí. Réstanos parabenizar aos organizadores por semellante conquista de caudais públicos na época da asteridade albertiana. Preguntámonos todos con envexa: a que portas acudiron? que amizades empregaron?
Que lles vaia ben, pero levo días facéndome preguntas que se fora político e as sacara á luz exporiame a ser etiquetado como demagogo: Por este torneo de dous días e medio, ¿cantos partidos de seleccións galegas de deportes colectivos se poderían facer? ¿cantos meses poderían ser beneficiadas as tres universidades para desenvolver as súas políticas deportivas? ¿canto tempo sobrevivirían as pequenas federacións deportivas? ¿Cantos programas de deporte e saúde, ou de prevención da obesidade, se poderían facer nas escolas? ¿Cantos torneos de billarda ou de chave se poderían organizar nun ano? Por eses cartos, ¿Cantos torneos de xadrez farías nun ano por Galicia enteira?

Dicía antes que os criterios na utilización dos cartos públicos amosa a política dos gobernantes de turno(nunca mellor dito): Teño claro que o goberno escollido ata comezos do 2013 non lle importa ren a política de base, as escolas deportivas, a conservación e promoción do deporte de noso; este goberno prefire os eventos publicitarios. Lexítimo. Si, pero dende o meu punto de vista, totalmente errado.

Pero nun ataque de coherencia advirto que irei xogar, e loitarei para me levar a casa un anaquiño dos 54.000 euros.

Tres políticos

2009-09-18T23:54:00.003+02:00

Na agarda da sentencia do TC sobre o Estatut levo tempo pensando sobre as consecuencias ( e os antecedentes, dos que falarei no seguinte post) e de cando en vez volven aparecer na cabeza os nomes de tres políticos conservadores, que tanxencialmente algo teñen que ver con todo isto, e que me retrotraen a miña infancia.

a) Cruz Martínez Esteruelas: político lóstrego, que fixo unha rápida carreira no franquismo serodio. Responsable por parte de Alianza Popular de defender o sistema electoral español que ao cabo ficou establecido. Obxectivo dos conservadores herdeiros do franquismo: manter o seu status propio sen lle importar a proporcionalidade da representación. A publicidade conservadora contra os nacionalismos periféricos encárganse ben de agachar o feito matemático de que éstes están subrepresentados no parlamento do estado - non digamos Izquierda Unida -, mentres eles, agora o P.P., teñen máis representación parlamentaria da que lle correspondería pola porcentaxe de votos obtida.
No chambo no que se convirtiu o Congreso, o xoven daquela C.M.E., amosou boas artes negociadoras.

b) Manuel Clavero Arévalo: o creador da mítica frase "café para todos" que baixo o verniz do consenso e do compromiso agachaba o sempiterno receo anticatalán, máis exacerbado nas provincias limítrofes, Madrid, Extremadura e Andalucía, de onde era este profesor universitario.
Conseguiuse adiar un conflicto latente dende séculos, as coñecidas tensións territoriais. Canda foi chegada a hora de tentar a resolución - primeira lexislatura de Zapatero - éste erra, na miña opinión, de estratexia. No canto de abordar a reforma constitucional do Título VIII empúrrase ás comunidades máis audaces a trocar os seus estatutos. Pretendíase chegar á mesma meta pero escollendo un atallo complicado: preferiuse a vía dos feitos sen ter preparada a cobertura xurídica que avalara as reformas lexislativas.

c) Ricardo de la Cierva: non nos enganemos, aínda que foi Ministro de Cultura pola UCD, o historiador de la Cierva é un franquista confeso. Que un individuo das súas características fora Ministro de Cultura reflicte de xeito patético a soidade que tivo que padecer Adolfo Suárez para poder escoller a persoeiros que aceptaran entrar no seu proxecto.
Agora, xa ancián, da acubillo aos pseudo historiadores revisionistas. Pobriños.
De la Cierva é autor tamén de dúas frases míticas: a primeira "que error, que inmenso error" foi pronunciada ao coñecerse a eleccción de Adolfo Suárez como presidente de goberno. A segunda, de plena actualidade, foi a súa resposta ás preguntas de Alfonso Guerra interesándose pola retirada da película "El Crimen de Cuenca" da súa posterior enemiga Pilar Miró. De la Cierva dixo: "si hiciésemos caso de la Constitución... que no lo hacemos"

Estas cousas lémbranme a Luis Carandell, cuñado dun gran poeta, popular cronista parlamentario da época, e que a Asociación de Estudiantes onde eu participaba trouxo a dar unha conferencia ao Auditorio da USC, que foi un grande éxito. Carandell lembraba a intervención na Comisión constitucional de Heribert Barrera, de Ezquerra Republicana, defendendo a forma republicana do Estado. Seica provocou a unánime risada cando dixo algo así como: "Todos los países europeos son republicanos, menos... Reino Unido..., Bélgica..., Holanda..., Suecia..., Dinamarca..., Noruega..., Luxemburgo..., Mónaco..., Lietchenstein.

O país invisible

2009-09-18T00:04:00.002+02:00

Están ao carón noso, pero non os vemos. Portugal non existe. Hoxe está o país do sul do Minho saloucando por sete rapazas mortas nun accidente na estrada de Penafiel, mentres na España ninguén sabe que lle pasa ao veciño humilde... ninguén quere saber.
Unha rápida pescuda polos xornais dixitais de Galiza, Madrid e Barcelona deixan a certeza que no estado español os asuntos portugueses non interesan: agás unha notiña na Región de Ourense, ninguén ecoou a mala nova das estradas portuguesas.
Coñecemos Portugal? Sabemos algo da súa historia? da súa historia contada por eles e da súa historia contada polos casteláns? Quen foi Brites de Almeida? Qué pasou en Aljubarrota e por que?

Hai excepcións ao desprezo secular: Nos actuais días electorais portugueses unha candidata conservadora pon en cuestión as infraestructuras do ferrocarril e os seus enlaces con Vigo e Madrid, o que provocou a atención moderada dos medios de comunicación. Sen entrar no fondo do asunto, unha estupidez, a escolla de Manuela Ferreira Leite non é casual, porque o victimismo demagóxico sobre España da tantos réditos en Portugal coma na España o discurso infinito da ruptura do estado.

Mentres tanto eu estarei atento á pantalla, para ver as xogadas de Pablo Aimar e do coello Saviola.

Dean Martin

2009-09-15T23:36:00.003+02:00

Dean Martin é un dos meus actores favoritos: sempre está ben e cando menos, en dúas ocasións, sublime: "Kiss me, stupid", de Billy Wilder, onde realiza unha desacomplexada autoparodia, e "Rio Bravo", cunha interpretación chea de matices.
Hai un motivo máis importante: cáeme fenomenal e penso que foi no seu tempo minusvalorado e hoxe prematuramente esquecido.
A miña admiración fíxose maior logo de ler ao excelente Enric González

Coruñés de pro

2009-09-11T23:24:00.002+02:00

De seguido, nesta ligazón, a biografía dun coruñés de pro, en palabras ben representativas de Carlos Negreira, parlamentario galego e concelleiro coruñés.

Centro de Subnormales

2009-09-11T01:44:00.003+02:00

Hai tempo que vexo con bos ollos Ourense. Cando non fai calor de máis é agradable ir pola rúa do Paseo, onde unha rapaza con facións eslavas toca no seu violín a música de Morricone para A Misión; ou chegar a praza onde está a estatua do Padre Feijoo, ao carón do quiosco de améndoas garrapiñadas, nun lugar e nun arrecendo, que non sei por que, fai que me lembre do meu pai.

Metros despois está o Concello, e moi perto tamén, a delegación do Catastro. Nos dous sitios pendura da parede o mesmo gran plano da cidade, o rueiro oficial do ano 1991, segundo alí explicita.

Eu teño especial predileción polos planos, pola cartografía. Polas vistas aéreas. Se tivera máis vidas, ou mesmo outra soa, faría cousas moi distintas ás feitas. Para empezar estudaría aquilo que de certo me gostase, xeografía, por exemplo. (Coñecin a semana pasada, curioso, a un home da Facultade de Xeografía e Historia chamado Marcos Valcárcel. Pregunteille se tiña algo que ver co amigo historiador ervedeliano ourensán, e dixo que nada en absoluto, agás nome e apelido. "E máis", engadiu, "non son historiador senón xeógrafo")

Como no Catastro sempre hai que agardar arrimeime ao plano e alí descubrín nomes agachados na cachola desde a infancia, nomes que algunha vez escoitara, e que agora, convertidos en topónimos, por vez primeira sería capaz de situar. Púxenme a ler, mixturando os coñecidos cos novos, sonoridades rotundas, tendencia ao animalario: "Rabo de galo", "Cabeza de vaca", "Erbedelo" (con b), "Granxa", "Seixalbo", "Rairo", "Perdigón", "Rabaza", "Mende", "Valdoseira", "Gouriz", "Guizamonde", "Paraíso" ( quero ir un día a ese sitio)...
A miña vista procurou Velle, e alí, arriba de todo, ao carón dun grande edificio, o nome deste: "Centro de Subnormales".

Rueiro oficial. Concello de Ourense. Delegación do Catastro. Como é posible isto? Ninguén le? A ninguén lle importa? A min si. Eu estou ofendido.

O Bispo

2009-09-09T23:34:00.004+02:00

Nunha moi interesante obra o dominico Jacobo de Cessolis utilizou o xadrez para argumentar a conveniencia da inmobilidade das clases sociais. No opúsculo, Liber de móribus hóminum et de officiis nobílium súper lúdum scacchórum, ( traducido en 1549 polo licenciado Reyna ao castelán co título Dechado de la vida humana moralmente sacado del juego del ajedrez) comparaban as dezaseis pezas que cada xogador ten co seu correspondente oficio, arte liberal ou dignidade do mundo real. As comparanzas son ben divertidas: o Rei é o Rei, e a Dama xadrecística e a Raíña. As Torres son os Señores que campan nos castelos e os Cabalos de madeira representan aos cabaleiros, aos oficiais do exército. Os Bispos son o que son e o que representan, nunca mellor reflictidos na peza que vai de esguello, en diagonal, que se desliza sen saír nunca do seu rego.
Sublíñase o feito de precisar ben quen rodea á Raíña, aqueles que a poden ver no íntimo, pois nada máis que o Rei a súa dereita (nas pezas brancas); o peón que representa ao Médico, fronte ela; e máis a súa esquerda o Bispo confesor, serán os únicos que poderían ver espida a súa maxestade.
O poder dos bispos é poderoso pero camuflado.

Os tempos pasan pero nalgunhas representacións da realidade poucas cousas mudaron. Falo agora dun home nado no corazón de Galiza, en Touro, de 75 anos e Ordinario do meu lugar. Sete persoas acudimos a unha cita co Bispo de Tui-Vigo, José Diéguez Reboredo, a comezos de xullo para solicitar respectuosamente información sobre a posesión da casa reitoral da aldea onde paso as vacacións. A asociación de veciños, da cal formo parte e por esa cualidade fun convidado a esa cita, descubriu intres antes do comezo da entrevista, que o Párroco da aldea, José Juan Sobrino Pino, mentiu desde o púlpito a toda a parroquia, cando mesmo o 21 de xuño dicía non coñecer nada sobre unha posible venta desa casa e despois os documentos acreditaban que o anterior 15 de decembro fora el mesmo quen acudira ao notario para formalizar a venda do inmoble: unha casa reitoral en bo estado de conservación con 5.000 m2 de finca pola modesta cifra de 60.000 euros pagadeiros en seis prazos sen xuros. O comprador: funcionario da Dirección Xeral de Patrimonio da Xunta, (baixo Sicart, baixo Felipe Arias, baixo Rey Pichel) nos Basquiños, cun traballo consistente en restaurar mosteiros e igrexas, a quen lle agradece o clero o seu empeño e cariño.

Na triste e modesta residencia da Guía celebrouse a reunión co Bispo, que durou algo máis de dúas horas, das cales súa Eminencia fixo posesión da palabra nunha porcentaxe abraiante e ao estilo recoñecible no clero: suave nas formas, implacable de fondo. Os sete representantes veciñais usamos a língua galega, mentres que o señor Bispo, galego de Touro, repito, non se baixou do castelán.
Dúas horas de mentiras proferidas polo vicario de Cristo para a parte sur da ría de Vigo ata a fronteira do Miño ( que non é fronteira senón arteria, en fecundas verbas de Xurxo Souto).

Facéndolle honra a Jorge Luis Borges, o noso Bispo foi merecente do cualificativo de oblicuo e sesgo.

Mañá, se cadra, descendemos no escalafón.

30 anos sen Celso Emilio

2009-08-31T23:35:00.003+02:00

Las Acacias: colexio feminino do Opus Dei, hoxe ben felices porque o inefábel Jesús Vázquez - o aínda Conselleiro de Alberto Núñez-, tivo a ben regalarlles cartos de todos nós por non se sabe ben que méritos se os houber. Las Acacias, dicía, tiveron o seu aposentamento en instalacións sitas entre a rúa Taboada Leal e a avenida do Marqués de Alcedo. Aos poucos de eu iniciar a miña vida escolar, o colexio de nenas guapas e loiras trasladouse lonxe do medio da cidade ás beiras do límite do concello ( no camiño da Parrocha: xustiza divina) sabe Deus os mótivos.
Despois, naquel solar do Castro estivo de xeito provisional o Mercado do Progreso mentres non se culminaba o adefesio propio, e cando os guindastres apareceron aínda houbo espazo verde suficiente para permitir a colocación dun busto pétreo do maior poeta galego, chegado directamente do despacho da alcaldía do compañeiro Soto.

Cúmprese o cabodano de Celso Emilio Ferreiro Miguez (procurador dos tribunais como Manuel María) e non hai nova algunha de conmemoración. Non era de agardar, por outra banda, que por parte de quen máis nos representa, tiveran o ánimo de o facer, pero tamén semella que os outros - todos nos - esquecemos ben cedo aos poetas maiores.

Pode o corpo ser vencido,
pode o dereito ser torto,
mais o lume que alampea,
mais o lume que alampea,
xamais o veredes morto.

O branco máis preto do Brasil

2009-08-12T12:27:00.003+02:00

http://open.spotify.com/track/6Mnie7qym25P6ornRZ77dK

É melhor ser alegre que ser triste
Alegria é a melhor coisa que existe
É assim como a luz no coração

Mas pra fazer um samba com beleza
É preciso um bocado de tristeza
É preciso um bocado de tristeza
Senão, não se faz um samba não

Senão é como amar uma mulher só linda
E daí? Uma mulher tem que ter
Qualquer coisa além de beleza
Qualquer coisa de triste
Qualquer coisa que chora
Qualquer coisa que sente saudade
Um molejo de amor machucado
Uma beleza que vem da tristeza
De se saber mulher
Feita apenas para amar
Para sofrer pelo seu amor
E pra ser só perdão

Fazer samba não é contar piada
E quem faz samba assim não é de nada
O bom samba é uma forma de oração

Porque o samba é a tristeza que balança
E a tristeza tem sempre uma esperança
A tristeza tem sempre uma esperança
De um dia não ser mais triste não

Feito essa gente que anda por aí
Brincando com a vida
Cuidado, companheiro!
A vida é pra valer
E não se engane não, tem uma só
Duas mesmo que é bom
Ninguém vai me dizer que tem
Sem provar muito bem provado
Com certidão passada em cartório do céu
E assinado embaixo: Deus
E com firma reconhecida!
A vida não é brincadeira, amigo
A vida é arte do encontro
Embora haja tanto desencontro pela vida
Há sempre uma mulher à sua espera
Com os olhos cheios de carinho
E as mãos cheias de perdão
Ponha um pouco de amor na sua vida
Como no seu samba

Ponha um pouco de amor numa cadência
E vai ver que ninguém no mundo vence
A beleza que tem um samba, não

Porque o samba nasceu lá na Bahia
E se hoje ele é branco na poesia
Se hoje ele é branco na poesia
Ele é negro demais no coração

Eu, por exemplo, o capitão do mato
Vinicius de Moraes
Poeta e diplomata
O branco mais preto do Brasil
Na linha direta de Xangô, saravá!
A bênção, Senhora
A maior ialorixá da Bahia
Terra de Caymmi e João Gilberto
A bênção, Pixinguinha
Tu que choraste na flauta
Todas as minhas mágoas de amor
A bênção, Sinhô, a benção, Cartola
A bênção, Ismael Silva
Sua bênção, Heitor dos Prazeres
A bênção, Nelson Cavaquinho
A bênção, Geraldo Pereira
A bênção, meu bom Cyro Monteiro
Você, sobrinho de Nonô
A bênção, Noel, sua bênção, Ary
A bênção, todos os grandes
Sambistas do Brasil
Branco, preto, mulato
Lindo como a pele macia de Oxum
A bênção, maestro Antonio Carlos Jobim
Parceiro e amigo querido
Que já viajaste tantas canções comigo
E ainda há tantas por viajar
A bênção, Carlinhos Lyra
Parceiro cem por cento
Você que une a ação ao sentimento
E ao pensamento
A bênção, a bênção, Baden Powell
Amigo novo, parceiro novo
Que fizeste este samba comigo
A bênção, amigo
A bênção, maestro Moacir Santos
Não és um só, és tantos como
O meu Brasil de todos os santos
Inclusive meu São Sebastião
Saravá! A bênção, que eu vou partir
Eu vou ter que dizer adeus

Ponha um pouco de amor numa cadência
E vai ver que ninguém no mundo vence
A beleza que tem um samba, não

Porque o samba nasceu lá na Bahia
E se hoje ele é branco na poesia
Se hoje ele é branco na poesia
Ele é negro demais no coração

Hoxe, un poema

2009-07-28T17:08:00.003+02:00

Hoxe presta a poesía de Celso Emilio Ferreiro:

Olla meu irmao honrado
o que acontece con Daniel,
os que o tiñan desterrado
agora falan ben del.

O palurdo de alma lerda
o tendeiro desertor,
o vinculeiro da merda
disfrazado de señor.

O lurdo carca refrito
o monifate de entroido,
o aprendiz de señorito
marqués de quero e non poido.

O badoco endomingado
o franquista pousafol,
o forricas desleigado
o pequeno burgués mol.

O devoto do onanismo
o feligrés de pesebre,
o tolleito de cinismo
o que da gato por lebre

O rateiro do peirao
o refugallo incivil,
válense de Castelao
para esconder a caste vil.

Escoita puto nefando
criado na servidume,
non pasará o contrabando
dise teu noxento estrume.

Grotesco escriva sandeu
inxertado nun raposo,
Castelao nunca foi teu
porque Castelao é noso.

E anque a ti che importe un pito
saberás, que é cousa sabida,
que estás incurso en delicto
de apropiación indebida.

Da Alba da Groria

2009-07-24T18:47:00.003+02:00

Así remata a inmortal Alba de Groria, de Castelao.
Ben lembrada por Vieiros, e recollida en Chuza.

"Cando a Santa Compaña de inmortaes galegos, que acaba de pasar por diante da nosa imaxinación, se perde espesura d-unha foresta lonxana, con esa mesma imaxinación veremos xurdir do Humos da terra-nai, da terra, da nosa terra, saturada de cinzas humáns, unha infinida moitedume de luciñas e vagalumes, que son os seres innominados que ninguén recorda xa, e que todos xuntos forman o substractum insobornabel da patria galega. Esas ánimas sen nome son as que crearon o idioma que en que eu vos estou falando, a nosa cultura, as nosas artes, os nosos usos e costumes, i en fín, o feito diferencial de Galiza. Elas son as que, en longas centurias de traballo, humanizaron o noso territorio patrio, infundíndolle a todal-as cousas que na paisaxe se amostran o seu propio esprito, co que pode dialogar o noso corazón antigo e panteita. Elas son as que gardan e custodian, no seo da terra-nai, os legados múltiples da nosa tradición, os xerms incorruptibeis, da nosa futura hestoria, as fontes enxebres e purísimas do noso xenio racial. Esa moitedume de luciñas representa o pobo, que nunca nos traicionou, a enerxía coleitiva, que nunca perece, i en fín, a espranza celta, que nunca se cansa. Esa infínda moitedume de luciñas e vagalumes representa o que nós fomos, o que nós somos e o que nós seremos sempre, sempre, sempre.

Velahí o que eu quería dicir n-este Día de Galiza, en loubor da nosa Tradición, por riba da nosa Hestoria, a todo-los galegos que residen n-esta terra que para nós é a segunda patria. E nada máis, amigos e irmáns.

Que a fogueira do esprito siga quentando as vosas vidas e que a fogueira do lume nunca deixe de quentar os vosos fogares."

Exercicio de estilo

2009-07-24T02:38:00.006+02:00

"A propósito dunha "carta ao director"

"Produciume asombro e medo a visión dunha grande culebra antonte pola mañá ben cedo polos montes de Sabadelle, cando ía co maior dos meus curmáns na pescuda das lindes dun monte seu, nunha operación consciente e planificada grazas ás ferramentas informáticas do google earth e máis a oficina virtual do catastro.

Engado que foi a primeira vez que vin en liberdade a un bicho como ese: grande, escuro e ruidoso sobre a follaxe. O primeiro requisito para non ter medo é o coñecemento, e eu recoñezo ser un urbanita sen apenas contacto coa natureza, polo que meu noxento achádego poido ter consecuencias inimaxinabeis.

Paréceme natural que as serpes e demáis ofidios poidan sentirse frustrados e ameazados pola invasión que as persoas fan nos seus hábitats, pero espero que a razón venza á carraxe e lisquen de vez.

Os galegos demostramos na nosa historia recente que xa non acaen os vellos tópicos sobre a fame neghra e sobre a proba da comestibilidade de canto animal fique no noso poder: xa vimos o que poden facer con eses tópicos humoristas como Carlos Blanco. Moitos galegos que temos as cidades como hábitat propio ( ou como o queiran chamar, pero é o noso hábitat propio), non queremos que se nos siga obrigando a ir ao monte, a facer roteiros de sendeirismo, como se a natureza fora per se máis beneficiosa ca os semáforos: non imos consentir que se nos discrimine, se diga que somos malos cidadáns e malos galegos, e que a xente labrega é máis normal ca nos e máis libres.

Rebelámonos cando se nos tacha de antiecoloxistas por ter alerxia ao campo, e parécenos cinismo que se siga negando que houbo imposición a prol das asociacións pro defensa do monte galego.

O Pepe prometeu na anterior vez que estivemos xuntos que dando liberdade para escollérmono nos o camiño ao monte acompañarianos no roteiro e agora ten que cumprir a súa promesa. O meu curmán non conseguiu ver ou ouvir ao noxento ofidio, pero segundo a maioría da veciñanza coa que logo falei, as súas doenzas nos dous oídos foi un factor definitivo.

E os que apoiaban que fóramos nos os dous sós ao monte agora manifestan a súa preocupación por se volvéramos repitir o paseo matutino. Non parece moi coherente esixir que non se cumpra aquilo que hai a penas uns días defendías.

Moitas persoas non toleramos que se impoñan os criterios economicistas sobre os ecoloxistas, a nosa liberdade de elixir, a procurar o que cremos mellor para as nosas familias. E non queremos que ninguén siga pretendendo que os nosos fillos rematen seus estudos cunha competencia notable en bioloxía: abóndanos con que saiban diferenciar un animal dun mineral. E os que queiran estudar exclusivamente biolóxicas, que teñan tamén ese dereito. Se para conseguir iso hai que trocar as leis, deben trocarse. Este debe ser o novo consenso.

A distorsión da realidade fai que o meu curmán valore erroneamente o que pasou antonte nos montes de Sabadelle: non é certo que cada quince metros apareza unha serpe, o que non é evitable é que de cando en vez ollemos algunha.

Meu curman di que iso é unha mostra de canto está cambiando a natureza, pero moitos pensamos que é unha simple consecuencia do avance da civilización urbana no medio rural (que repase as últimas edificacións ás beiras do Miño), que se está a perder nos días de peor incidencia da crise.

Hai moitos xeitos de protexer e promocionar a natureza: os colectivos ecoloxistas que foron promocionados con anterioridade din que se non se fan as cousas como eles pretenden non só non se protexe senón que se odia ao medio ambiente.

Din que é unha chamada cívica aos poderes sociais, pero soa a ameaza. Dame tristura e medo. Penso que o único xeito de que este problema se solucione é que eles consigan deixar de mirar mal e de desprezar aos galegos que non pensen como eles, os que falan e queren seguir falando de urbanizar o monte, ou elixir pasarse ao ecoloxismo máis titiriteiro cando ninguén llo impoña."

Primperan

2009-07-23T04:13:00.002+02:00

Son perito en Dalsy, Junifen e Apiretal. Sei a posoloxía correcta dependendo do peso do doente. Na nevera agardan o seu turno, dende hai meses, supositorios de paracetamol. E aínda, de cando en vez, teño que subirme á banqueta na procura do Primperan.
Grande xarope o Primperan, do que debín tomar eu ducias de litros cando neno. O outro día, cando o rapaz maior me pillou lambendo o culler que segundos antes contiña a dose de xarope que lle dera a el, tiven que confesar a miña adicción á pescuda dos sabores da nenez. Pero o sabor metálico actual, non desagradable, non me levou a lembranza algunha.
Daquela estaba de moda a desaparecida e agradable aspirina infantil, (de cor rosa), e miña nai obrigábame a tragar un líquido infame que levaba de nome aceite de fígado de bacallau. Pero o meu preferido, a ambrosía celestial, non era outra cousa que o Calcio 20, a cousa máis rica ( de beber) que eu tomei na vida.

40 anos despois

2009-07-20T14:57:00.001+02:00

Acórdome

2009-07-20T14:30:00.002+02:00

(Vía Besbe)

Acórdome de empurrar polo corredor o carro da tele para que a poidera ver a miña avoa na habitación do fondo, que estaba enferma.

Acórdome da miña avoa morta no cadaleito na habitación do fondo. Faltábanme dous meses para cumprir os tres anos e axexaba dende a porta. Á esquerda, sentado nunha silla de madeira escura, meu avó tiña unha ollada triste, e detrás del, pegadas á parede, miña nai e as súas dúas irmás, de negro, chouraban saloucando. Acórdome que miña irmá preguntoume algo sobre os ovos fritidos que estaba a facer e eu lisquei correndo de debaixo da porta.

Acórdome de acompañar a meu pai no 1.500 para tirar nun bosque de eucaliptos a roupa da cama que usou miña avoa. Acórdome de acompañar a meu pai no 1.500 a un bosque de eucaliptos para procurar un bastón para meu avó.

Apuntes (breves) dun goberno perdido.

2009-07-19T23:49:00.005+02:00

O pasado sábado 18 de xullo (aniversario, por certo, do glorioso día no que recibín a primeira paga como traballador por conta allea), o xornalista de El País Juan L. Cudeiro facía unha pregunta retórica ante o público asistente ao Seminario sobre Comunicación e Deporte, pertencente á Universidade de Verán 2009, organizado pola Fundación Azkar e a Vicerreitoría de Cultura da USC, e celebrado en Guitiriz: "¿Cómo é posible que os medios de comunicación da Coruña non informasen da celebración do Mundial de Hoquei a Patíns celebrado hai unha semana en Vigo?"

Simultaneamente no Hotel Convento de San Francisco en Compostela, diante dun agarimoso auditorio, o ex-vicepresidente Quintana facía unha laudatoria lembranza pública da ex-conselleira Ánxela Bugallo (recibida a mensaxe con aplausos da concorrencia).

O día seguinte, no devandito Seminario, a xornalista Milagros Alonso disertaba, espléndidamente, sobre as funcións dun xefe de gabinete de prensa, facendo alusión, primeiro, a súa experiecia de tres anos e medio na Dirección Xeral para o Deporte, e posteriormente e como consecuencia das preguntas dos presentes, facía unha clara disgresión verso a campaña difamatoria urdida contra os rectores nacionalistas do deporte galego por parte de La Voz de Galicia (sen nomeala) e por parte dun deportista e o seu adestrador (Cal e Morlán). A conclusión que deitou foi a seguinte: "nada se pode facer se veñen contra ti".

Paréceme pesimista a frase da xornalista. Algo hai que facer contra a calumnia, alén a presentación dos documentos que proben a falacia artellada polos sucesores de William R. Hearst. Pero mentres pensamos como loitar contra os Goliats de papel cómpre reflexionar sobre aquilo mal feito cando ainda se podían facer cousas.

Cudeiro quixo facer unha reflexión en voz alta sobre o estúpido cainismo localista que empobrece a nación: non é só aplicable aos forofismos deportivos, temos para desgraza nosa moitos máis: tres universidades, tres aeroportos, o derroche indecente do Porto Exterior da Coruña ( u-lo Santiago Rey Fernández-Latorre para protestar?), as leas das áreas metropolitanas, a saída á rúa de Lores contra a quinta provincia do Sur. Falta no BNG aplicar unha idea conxunta de nación, unha idea responsable da estruturación territorial, falta implementar accións que vaian máis alá do tacticismo curtoplacista e que poidan ser defendidas con coherencia por calquer militante ou cargo público do BNG independentemnte da localidade de onde proveña. Porque os que votaron algunha vez ao BNG fixérono no só porque coidaban que era o mellor para eles e para as súas familias e para o país en xeral, senón porque esa conclusión foi tirada por mor dunha estratexia xeral que fica elevada por riba das urxencias cotiás ( cando menos, así tiña que ser).
Xa sei que esa idea conxunta da comunidade autónoma ou da rexión, segundo respectivamente din os dous partidos de ámbito estatal, aínda está menos por desenvolver. Pero iso non debe ser consolo para aquel que pretenda ser riguroso na análise da sociedade.

Ánxela Bugallo foi unha excelente responsable da cultura galega. Sei que houbo puntos de xestión manifestamente mellorables (cando non?), pero tanto en comparanza con tódolos conselleiros de cultura anteriores coma por desgraza, por agora, co posterior, a súa figura sae notabilisimamente engrandecida. Nun tema que eu coñezo moi ben: o deporte galego: unha só das realizacións feitas nos tres anos e medio ( tres anos escasos reais) de lexislatura pola Dirección Xeral para o Deporte xa merecería o aplauso e o recoñecemento xeralizado da opinión pública: a) resolver o problema do Comité Galego de Xustiza Deportiva; b) dotar de contido á Fundación Deporte Galego; c) o renacemento das seleccións deportivas galegas; d) a implantación de rigor contable nas federacións deportivas galegas e o intento de garantir a súa democratización interna; e) o inxente traballo feito de pór en valor os xogos e deportes tradicionais galegos, con mención de honra ao traballo feito polo catedrático da USC Constantino Arce. Certo que aínda non era utilizable unha ferramenta mais áxil para conquerir solucionar os atrancos causados polos trámites de subvención a clubs, pero pouco máis se pode pedir en tan pouco tempo.

Contan que a caída en desgraza de Bugallo tivo que ver coa Cidade da Cultura. Contan que a relación persoal que decidiu establecer cunha persoa allea ao seu círculo político non mellorou a valoración que debía merecer.
A miña opinión é a seguinte: Bugallo non debería ter saído das listas do BNG ao Parlamento. Fixo un moi bo traballo que era para estar orgulloso del, e cumpría ensinalo e valorizalo. Dito o cal, penso que as decisións sobre o monstro do Gaiás foron malas: do mesmo xeito que a primeira decisión de Zapatero foi facer voltar ao exército de Irak, eiquí tíñase que ter mandado parar as obras, non investir máis nada que non fora para rematar o rematable e buscarlle un aproveitamento alleo á cultura: porque deste xeito acadábanse varios obxectivos: púñase enriba da mesa a inmensa trapallada que foi parida por Pérez Varela, amosábase contundencia e claridade na política futura a seguir, e a máis importante, visualizábase de xeito irrefutábel que non todos os políticos son iguais, non todas as políticas son as mesmas, e que o xeito de facer política do BNG ía ser moi distinta á feita polo PP. E como había que procurar un candidato para "nominalo" para evidenciar estes factores, que mellor que a megalomanía rival para deixar clara as intencións do novo goberno? (Con documentos e facturas, con todo, por suposto, ben clariño, na mesa).
Sobre os amores hai algo que dizer: Xustamente que ninguén ten nada que opinar, faltaría máis. E se ninguén de nós aturariamos que criticaran as nosas decisións sentimentais, nada hai que faga máis lene esa norma para os cargos públicos. Neste caso, a maior abundamento, foi salientábel a discreción absoluta da parella. En todo caso, xurdiu nunha cuestión meramente particular sen trascendencia mediática, se se quere, unha oportunidade desaproveitada: Un dos motivos máis utilizados polos conservadores na campaña facía mención ás desavinzas entre os dous partidos do goberno. Contestación na campaña: ¿Qué mellor refutación ás insidias ( non de todo infundadas ) sobre o bigoberno, que pór diante do público que os dous partidos - aínda sendo distintos e non mantendo unha ollada semellante sobre a realidade e as súas problemáticas-, non só non se levan mal, senón que se levan "moi ben", tanto que naceu o amor entre dous membros do gabinete?
A estratexia da campaña do PSOE foi patética, a mensaxe ridícula ao tempo que provocadora. A campaña do BNG foi mellor en xeral, pero erros (algúns non provocados pero evitables) oportunamente magnificados, esaxerados e mesmo inventados polos enemigos causaron un dano irreparable. Certo, pero non esquezamos que o primeiro erro foi a marxinación causada a Bugallo, coa consecuencia posterior de non poder vender como é debido a xestión cultural feita. E non foron os únicos erros cometidos.
Mellorable a xestió cultural? Como non? Pero o público sensible á cultura galega, os axentes culturais, poden ser esixentes e "exquisitos" pero tamén máis proclives a entender a cultura galega desde os ollos do nacionalismo progresista que desde os ollos de Alberto Núñez, poñamos por caso.

Desexaría que por quen proceda se rematara a análise do que pasou para que non volva ocorrer. Porque no ano 2013, a máis tardar, é posible ( digo máis, é probable cun anaco de vontade e intelixencia) un troco de goberno que impida a definitiva desconstrución do país, da nación ( en acertadas verbas, cando menos de González Mariñas).

As ostras son do restaurante Esteban, en Sanguiñeda, Mos. Faltan os caracois, porque segundo as verbas que Craso dirixiu a Antonino ( pensadas por Dalton Trumbo), é tan moral comer ostras coma caracois ( mesmo tamén na política).

Enriba do coche

2009-07-13T23:08:00.003+02:00

A viaxe duraba dúas horas: saíase de Vigo pola Avenida de Madrid e subíase pola Acelerada ata o Meixueiro. No Porriño pasabamos por riba dunha ponte que deixaba abaixo ducias de caravanas. Antes de Fontefría pasábase polo medio da Lamosa, e xusto antes da Cañiza había ao fondo dunha recta e antes dunha curva á esquerda unha nave industrial cun telladiño de plástico verde que tiña por nome A Ponderosa, como o nome da finca daquela serie que tanto lle gostaba aos meus irmáns. O máis bonito era chegar a Ribadavia, e deter o 1.500 no paso a nivel porque ía pasar o tren.
Nas primeiras lembranzas que teño destas viaxes non iamos durmir a Ervedelo e dirixiamonos directamente a Velle, onde nas reviravoltas pasada A Loña meu pai trocaba a potencia dos focos segundo viñeran ou non coches de fronte noso. O Seat 1.500 tiña o cambio de marchas nunha palanca que lle saía do tronco do volante, o asento dianteiro era corrido e, sentíndoo moito, non son capaz de dizer máis nada de el.
De Velle gardo agora o recendo dos afumados do tío Nicanor, e o seu infinito cariño, que provoca que aínda hoxe, no supermercado, me achegue aos queixos San Simón; ou o cheiro estrano a palla húmida. No salón dábame medo o grande reloxio de parede, cos pesos detrás do cristal, que seica trouxo meu avó da Habana. Alí presidía a casa a foto do meu curmán, morto de súpeto na mocedade un ano antes de eu nacer; e un pergameo que lembraba ao meu tío morto en Grado, na Guerra Civil.
Na foto estou eu enriba do coche, no campo de Quintela. Non sei cantos anos podía ter, pero no fondo máis profundo da memoria fica unha lene pegada do intre no que me colocaron alí para tirar a fotografía.
Non pasou tanto tempo, ¿ou si?, pero aquela casa mudou por completo, por fora e por dentro. Xa non vive nin o tío nin o pai; o coche e o reloxio tamén desapareceron e a única probable pervivencia refírese as fotografías. A viaxe dura hoxe menos dunha hora.

Velle é o lugar das lembranzas da matanza e da vendima, do reencontro ledo das persoas que se querían e que alonxadas polo traballo voltaban á casa para colaborar no ben común. O ritmo da vida, hoxendía, xa non permite aquelas xuntanzas e xa non hai ocasión das festas agrícolas como as matanzas ou vendimas, debendo agardar a vodas ou funerais para as reunións familiares.

Non quero utilizar as lembranzas como dosificación da melancolía ou como dose da tristeza causada polo paraiso perdido que de certo nunca existiu. Quero ollar no pasado porque a memoria acompáñame na vida - de feito, somos a nosa "memoria" -, e para mirar adiante é util saber de onde partimos; máis se cadra no meu caso, fillo serodio e benxamín, sen xeración familiar onde me asentar.

Non quito ollo ao calendario a todas horas, e non vexo pasar o tempo que falta para chegar ao intre das vacacións. Estou absolutamente estafado despois dun ano intensísimo, esgotado mentalmente polo pouco traballo feito, polo moito que se deixou por facer, e polos sucesivos trocos - de marzo ata agora - que en nada beneficiaron o laboro meu. E nesta situación ao carón da resistencia física viro a cabeza atrás e volvo ver un neno subido a un coche no mesmo lugar no que os seus devanceiros viviron trescentos anos antes.

Estado de lecturas

2009-07-13T00:22:00.002+02:00

Fago balance do pendente, segundo o previamente anunciado:
a) Informe Lugano, de Susan George: segue na cola.
b) El espejismo de Dios, de Richard Dawkins: rematado. Non acadará o obxectivo proposto polo autor de diminuir o número de persoas crentes en relixión algunha, pero agradécese o esforzo, o rigor e, cando cadra, o intento de divulgación. Recomendable.
c) 2666, de Roberto Bolaño: Empezada, suspendida a súa lectura. Ten boa pinta.
d) A praia dos afogados, de Domingo Villar: Gustoume moito, máis ca primeira, aínda que as veces semellaba dar voltas sobre si mesma. O debuxo dos personaxes vanse mellorando. Agardo a terceira quenda.
e) El hombre que cambió su casa por un tulipán, de Trías de Bes: rematado. Ben. Triste pero necesaria realidade. Para os ignorantes coma min moi recomendable.
f) Pan e coitelo, de Bieito Iglesias: Agardando turno.
g) Abrazos y zancadillas, de J.J.Santos: Fácil lectura de cotilleos xornalistico-deportivos. Tan amena como esquecible.

Polo camiño foron aparecendo:
h) Historias de Nueva York, de Enric González. Excelente
i) Historias de Londres, de Enric González. Excelente.
j) Beautiful Pyme: de Pérez-Tomé & Smith: Aprovéitanse tres ideas.
k) Enderezo descoñecido: de Kressman Taylor. Excelente.
l) El hombre que confundió a su mujer con un sombrero, de Oliver Sacks. Excelente.
m) La elegancia del erizo, de Muriel Barbery. Estou na actualidade afrontando a sua lectura. O que lin dela, unha cuarta parte, estame parecendo moi ben. Pero vou despacio, as horas reservadas para a súa lectura coinciden co tempo de sono, e ambas circunstancias non casan ben.

De churrerías e xardíns

2009-07-08T11:44:00.003+02:00

Mentres eu pasaba catorce horas ao día, sete días á semana, na praia de Palma alugando velomares, tumbonas e hamacas, os mellores amigos que deixara na Galiza traballaban a súa vez nas noites de verán na churrería de Nacho Galiano, indo de romaría en romaría, de verbena en verbena: Coia a San Roque, Peregrina ao Carme, Santiago a Bouzas, nunha infinita sucesión de noites graxentas que remataban coa promesa de non volver comer churros ou patacas fritidas nos seguintes nove meses.
Aqueles traballos estivais daban froitos: eu aproveitei os cartos para obter con dezaoito anos recén cumpridos o carné de conducir e despois para sobrevivir en Compostela mentres o xadrez non chegaba á miña vida. Aos colegas, a Fran, por exemplo, valeulle para rematar a carreira tamén en Santiago - durmindo nos barracóns do Burgo - e despois pagar o Máster de Caixanova.
Pero houbo máis puntos de intersecións. O propietario da churrería, Nacho, un tipo forte, bruto e noble, déuselle por rematar a carreira de dereito en Santiago que facía tempo escomenzara na UNED en Pontevedra. Por iso estivemos xuntos algunhas veces aqueles anos: eu deixáballe apuntes ou emprestáballe libros e el correspondía con sabios consellos sobre a vida en xeral e as mulleres en particular ( consellos que, lamento recoñecer, non foron aplicados cando tiven necesidade varios anos máis tarde ).
Unha das asignaturas que toleaba a Nacho era a de dereito procesual e por mor do profesor daquela: Luciano Varela, maxistrado coñecido por ser un dos fundadores de Xuíces para a Democracia. O feito é que a relación persoal entre eles dous estaba desfeita porque Luciano Varela recoñecera a Nacho nunha das clases e foi capaz de lembrar como aquel home de espaldas inmensas fora o mesmo rapaz que moitos anos atrás fixérao pasar mal no barrio de Pontevedra onde os dous vivían. "Cousas de nenos" xustificábame Nacho, pero o feito é que o agora Maxistrado estaba resolto a non esquecer nin perdoar.
Nos exames, Varela colocábase a hora enteira ao carón de Nacho. O nivel de esixencia para aprobar a asignatura convertiuse no exame inmediatamente mellor que o do noso amigo. Ao cabo Nacho decidiu que esa asignatura sería aprobada noutra facultade.

Para min foi unha boa lección para a vida: todos somos iguais, non ante a Lei ( que está claro que aí si somos distintos ), pero si ante os vicios, pecados e defectos. Podes ser maxistrado ou estudante; obreiro, parado ou empresario; a carne - a cinza - da que estamos feitos é a mesma para todos.

Hai poucos meses escoitei a Luciano Varela na Radio Galega, no Galicia Primeira Hora, entrevistado pola nova composición do Consello Xeral do Poder Xudicial e o sistema de cuotas. O seu discurso foi patético, institucionalizado ( burocratizado ) lonxe do profesor ambicioso e valente que noutrora fora na USC.
En moi poucos días imos ter Luciano Varela ata na sopa, vanse examinar cada un dos seus acenos, interpretaranse á conveniencia as verbas que deite nos autos xudiciais baixo a súa encomenda, porque tocoulle a el decidir sobre o Xuíz Estrela, sobre o famosísimo Garzón. E nada será igual despois de que Varela decida, porque hai dúas forzas enfrontadas: a negra sombra do franquismo que está moi ben pousada nas institucións xudiciais contra a ambiciosa idea dunha xustiza universal. Pero baixo a simple xeralización ( bos contra malos, dereita conta esquerda, nacionalistas españois contra nacionalistas periféricos ) teremos neste caso unha penitencia evidente producto do pecado da non despolitización da xudicatura - tarefa pendente dende a chegada da democracia - : se Varela é favorable a Garzón a caverna lembrará que é membro de Xuíces para a Democracia, mesmo que dictaba sentenzas en dialecto galego; se vai na súa contra volveremos falar dende a progresía do conservadurismo inherente á xudicatura, do castigo a aquel que profanou o xardín.
Xa entrando lixeiramente no tema xurídico, o máis que probable arquivo da querela atendendo ao ridículo plantexamento do querelante ( independentemente que sexan de estrema dereita ou sobre a posible falta de lexitimación activa ) que de progresar faría inmediatamente sospeitosos de prevaricar a tódolos xuíces que dictan sentenzas posteriormente revocadas por instancias superiores ( unha estupidez infinita, en fin ), non nos debe facer esquecer que o problema de fondo é o moi peculiar sistema xudicial español, cun órgano estatal potentísimo, a Audiencia nacional, de difícil encaixe constitucional e máis pensado en situacións de excepcionalide política. As atribucións por razón da materia provocan a notoriedade daqueles xuíces con maior tendencia a se comportar como fiscais ( priorizando principios inquisitorios sobre a neutralidade da investigación ou os dereitos dos investigados ). Non é estrano que as forzas de seguridade coñezan perfectamente que Xulgado da Audiencia Nacional está de garda para solicitar a súa conveniencia os rexistros, entradas, intervencións, que maxistrados máis rigurosos non aceptarían.
Tamén podemos entrar a falar do sistema de retribucións dos xuíces, das estatísticas xudiciais, dos módulos, dos resultados dos alardes e da indecente tendencia a admitir unha querela antes de ollar - aínda que fora lixeiramente - o seu contido. Pero hoxe non toca.

Na morte de Robert Lafont

2009-07-07T09:53:00.004+02:00

Entérome vía blog de Antón Baamonde, despois ratificado na rapidísima wikipedia, da morte de Robert Lafont: O autor daquel concepto de grande suceso a finais dos anos sesenta: colonialismo interior, no que se baseou Xosé Manuel Beiras para crear o mítico: "O atraso económico de Galicia".
Se ben eu son doutra xeración tamén fun pillado pola resaca daquela mareira. Cando tiven que escoller asignaturas optativas decidín facer aulas con Economía Política e con Teoría do Estado, impartidas respectivamente por Carlos Otero Díaz e Ramón Máiz, aínda que realmente o responsable da primeira era o profesor Pedro Puy Fraga.
Para aprobar Economía Política o actual parlamentario, moi bo profesor por certo, deu a opción de facer un traballo consistente na glosa dun libro do propio Carlos Otero, do cal esquecín - se algunha vez souben - o nome. Sei que José Martínez Couselo ten na máis alta estima os traballos do que fora Conselleiro de Economía, pero realmente aquilo era un aburrimento, polo que ideei algo máis entretido: facer unha comparanza das ideas de Otero Díaz coas expresadas por Robert Lafont e despois desenvolvidas por Beiras aplicándoas ao caso galego.
Preguntado Máiz pola vixencia daquelas ideas, o profesor de Teoría do Estado manifestou a impresión de que aquelas teorías ficaran xa anticuadas. Non importou, a fin de contas eu só quería facer un traballo de comparanza suficiente para poder pasar a asignatura, e o mergullamento naquelas suxerentes ideas, ben razoadas e que ofertaban unha explicación racional para entender as causas dos atrasos económicos das periferías dos estados centralistas, dábanme enerxía dabondo para seguir co traballo.
Non lembro nada del, foi entregado e supoño que haberá tempo que sería destruido no lume de San Xoan ou utilizado polos becarios do departamento como papel reciclable; pero o certo é que durante un mes as fotocopias dun vello libro francés con tradución ao español e un pequeno libro galego cun guapo e xoven Beiras no lombo acompañáronme a todas partes.
Na entrega fun recibido por Puy que me fixo unha pregunta capciosa: ¿Qué nota crees que mereces? Mentín e dixen: "notable". Aquela asignatura foi dos pouquísimos "sobresalientes" que levei, e por causa dun traballo do que agora só lembro a idea que o causou.
Descoñezo a vixencia das ideas de Lafont hoxe en día, pero independentemente da valoración actual coido que foi un home atento ao seu tempo e aos seus lugares.

Centenario de Aquilino Iglesia Alvariño

2009-07-05T23:39:00.002+02:00

Nunha cena de amigos

Quero contar un por un meus amigos
como se contan os mollos de trigo.
Como se contan os mollos nas airas
quero contar os meus bos camaradas.
Quero contalos e recontalos
como recontan os probes os cartos.

Quero contalos nas arcas da ialma
como reconta os seus bes a calandra.
Quero contalos nas nenas dos ollos
como contámo-los intres de gozo.
Quero contalos, ben contadiños.
Quero contar un por un meus amigos.

Poucos ou moitos, quero contalos
como se contan as peras nun ramo.
Como se contan nas airas as medas,
como se contan as horas pequenas.
Quero contalos e recontalos...
Poucos ou moitos, meus amigos son.
Quero contalos no meu corazón.

Decreto de erección

2009-07-05T00:46:00.004+02:00

Supoño que todos temos algún pecado oculto. Mesmo nos costumes cibernético-blogueiros: nunha charla a semana pasada con propietarios de blogs (2) e lectores dos mesmos (2) os cinco recoñeciamos vicios inconfesables: un estivo enganchado a unha páxina sobre os avatares xornalístico-xurídicos do atentado do 11-M; outro gosta de axexar parrumeiras estranxeiras ( segundo el, sacou a páxina do chuza); un terceiro dixo que todos os días pasa un ratiño ollando o imdb.
Eu teño a miña debilidade, que espero rematar pronto: Ás veces non consigo evitar ollar a páxina dun tipo que me cae fatal: Non o coñezo, simplemente polo que escrebe e cómo.
Cheguei a el polo irmán editor e poeta do oráculo. Durante un tempo estivo na súa reducidísima lista de blogs aconsellables... agora xa non está.
O interfecto ( sei que non é a verba axeitada, que esta quere dicir outra cousa, pero úsoa como o faría calquera persoa que non fose filóloga) manifesta ser profesor universitario da USC, membro do opus dei ( en minúscula, que carambas), e experto en escritores descoñecidos polo vulgo.
Incomódanme as críticas ad hominem, e mesmo un dos exemplos que o meu difunto pai deitou foi que é posible pasar polo mundo sen necesidade de falar mal de ninguén, pero quero xustificar as negativas impresións que o fulano me causa polo que fai, non polo que é:
a) lingüisticamente galegófobo: moléstalle que existan traducións ao galego de obras de escritores estanxeiros ( e é profesor da USC); b) literariamente pedante; c) socialmente clasista; d) politicamente reaccionario; e) artísticamente provocador por conservador.
Por que estou enganchado a un fulano que, por exemplo, critica zafiamente a escrita de Rosalía de Castro? (tentarei de vencer a adición): Resposta: porque é gozosamente divertido ler laudatios ás homilias de Bieito XVI, porque o fulano non se corta en indignarse santamente contra as imposicións dos nacionalistas ( "presuntas imposicións" dos "nacionalistas perifericos", engadiría eu), porque abrir o seu blog é como abrir a caixa de bombóns que tiña no colo Forrest Gump, porque gracias a el coñezo que o ordinario do lugar fixo un "decreto de erección" do que son beneficiarios os opusinos; porque este, repito, profesor da USC ( este fulano terá voto proximamente para escoller Reitor) representa todo o que de negativo ten a igrexa católica.
Porque se os bos católicos pódense mirar orgullosos no espello de Vicente Ferrer, Casaldáliga, Ellacuría, Miret Magdalena, Chao Rego, Torres Queiruga ou no meu admirado Pacheco e os seus sermóns antiimperialistas, tamén compre recoñecer que este modelo, arestora, está nos nosos lares en recesión, e que lamentablemente - sobre todo para os que confesan esa relixión -, a onda que ven medrando é a de opus e semellantes.
En proximos capítulos, se o corazón resiste os ataques causados pola catarata das festas de Coia, falarei de bispos: esas pezas que van de esguello, as moi traidoras. E do baixo nivel episcopal actual, e de calotes no rural.

Thomas Cavanaugh

2009-07-01T23:13:00.005+02:00

O crego Thomas Cavanaugh fora o párroco do Presidente dos Estados Unidos desde cando éste era a penas un rapazolo e vivía na casa familiar. Mantiveran a relación ao tempo que Josiah Bartlet medraba, estudaba na universidade e se convertira nun prestixioso economista, mesmo cando lle deron o Premio Nobel. Xa na Casa Branca, unha noite no que o Presidente Bartlet tiña a opción de evitar a execución dun reo, apareceu alí o Reverendo Cavanaugh.
E o crego contoulle unha historia ao home máis importante do mundo:
"Un home vivía ao carón do río. Escoitou na radio que chegaba unha enchenta tan grande que probablemente asolagaría a cidade e que había que evacuar as casas. O home dixo: "Eu son unha persoa relixiosa, eu rezo, Deus me ama, Deus me salvará".
As augas chegaron. Apareceu por alí un home nunha zodiac e berroulle: "Hey, bo home. A cidade vai desaparecer, métase aquí e fique a salvo." Pero o home respostoulle: "Eu son unha persoa relixiosa, eu rezo, Deus me ama, Deus me salvará". Pouco despois chegou un helicóptero que ía voando a rentes dos tellados e que se aproximou ao home, ao que lle berraron cun megáfono:"Hey, vostede. Baixarémoslle unha escada, agárrese ben a ela e poñerémoslle nun lugar seguro", pero o home replicou que non, que era persoa relixiosa, que rezaba e que Deus amábao e que o ía salvar.
O home morreu afogado e ao estares diante de San Pedro pediulle de contado unha audiencia con Deus. "Señor", díxolle, "son un home relixioso, prego tódalas noites, eu pensaba que Ti me amabas". E Deus dixo: "Mandei dizer o parte na radio, enviei unha zodiac e un helicóptero... que diaños fas ti aquí?"

Nestes intres Thomas Cavanaugh está petando nas portas do ceo.

Final da Copa do Rei

2009-06-30T01:52:00.005+02:00

Os celtistas - e menos eu - non esquecemos que hoxe hai oito anos o Celta perdeu a final da Copa do Rei contra o Zaragoza.
Seguindo unha penosa tradición, os equipos vigueses que chegan á final da Copa de España perden os encontros contra os rivais que vesten de branco: R. Madrid, Sevilla e Zaragoza (por dúas veces).
Lembro que hai oito anos ía calor. Eu pola mañá estivera nunha cerimonia relixiosa amenizada por un cuarteto de corda da Real Fhilarmonía (excelentes), e á hora do partido aínda estabamos no restaurante no que se celebraba a enchenta posterior á voda.
O noso amigo B. non puido ir porque preferiu estar embarcado na Cutty Sark.
Non valeu de nada o gol de Mostovoi... mágoa, aquel Celta fica para sempre na memoria pero camparíalle ben un trofeíño nas vitrinas.

Cando cabalgas un tigre...

2009-06-30T01:22:00.002+02:00

Cando cabalgas un tigre non debes baixarte del.
Coñecedor do refrán, o Presidente Alberto Núñez, non baixa da fera.
O felino axudoulle a abrir as portas de Monte Pío, na gadoupa esquerda os coches alemáns e na dereita a imposición do galego peso pluma asoballando ao pobre castelán peso pesado.
A demagoxia dos Audis e a mentira da liberdade lingüística callaron nunha sociedade que demanda discursos simples.
Pero agora, catro meses despois, Alberto Núñez segue sen baixar do tigre no que voluntariamente se montou sabedor que as trabadas máis duras van chegar daqueles que lle deron o voto. Segue en campaña electoral, na frivolidade da venta dos coches oficiais, no disparate da consulta aos pais e nais sobre o idioma nos colexios.
Do nivel do goberno actual da mostra o feito que aquel outro de Suárez, o dos Penenes, sería en comparanza un goberno de premios nóbeles. Rechama o feito que o conselleiro máis discreto - non lle coñezo a voz ( cousa rara porque se están eles alí e xustamente pola Voz) - sexa o que empezou con maior polémica, Hernández. Polo menos da razón á frase marxista: "Mellor estar calado e parecer tonto que falar e despexar as dúbidas definitivamente."

Enderezo descoñecido

2009-06-22T01:12:00.004+02:00

Ata hai unha semana non escoitara falar de Kressmann Taylor, a autora de "Enderezo descoñecido" (Ed. Xerais). O tamaño da obra, pouco máis de sesenta follas, axudoume a me decidir acometer a lectura desta pequena pero estarrecedora obra mestra, que recomendarei de agora en adiante.
Polas dimensións máis tamén polo sorprendente e acaído final, "Enderezo descoñecido" vai deixando un recendo semellante as pequenas historias de Somerset Maughan que tanto me gostaban.

Lectura obrigada

2009-06-18T09:37:00.004+02:00

Coronoume ler nun xornal o artigo perfecto: veraz, lúcido e elegante. O autor adoita facer cousas semellantes de calidade, pero este é de lectura obrigada: atento ao tempo, o día antes do remate da recollida da enquisa calote.
Cando o barullo destes días amaine previa á tormenta definitiva preguntarémonos: "canta estupidez podemos aturar?" E mentres, os urbanitas desleigados pequenos mequetrefes sen raíces tentarán chegar a un acordo en exclusiva co PSOE para aprobar un novo decreto. Abrirase daquela unha situación interesante: Estratexia do PSOE, a elixir entre se opor a calquera modificación que minore (aínda máis) a situación do idioma propio ou ben aproveitar tacticamente a ocasión para minimizar ao BNG, aducindo consenso co partido máis votado.

Artigos como o de hoxe de Xosé Manuel Pereiro son imprescindibles, porque a memoria é voluble. O martes pola mañá, na Radio Galega, a máis fiel publicista de Felipe González logo de descalificar (con bos argumentos) a estupidez da enquisa calote, rematou cunha frase que ademáis de mentira soez é un monumento á desvergoña ( non me creo que esta señora non saiba que a responsabilidade da política lingüística no anterior goberno estaba nas mans do PSOE): "Pero también hay una cosa, estamos pagando aquí un pato: que los excesos del BNG en materia de política lingüística ahora los estamos pagando todo el mundo".
Im presionante: minte, minte, minte miudiño, minte, minte, que moita xente desexa crer esas mentiras. Alá eles... e alá nós.

Ovacións

2009-06-16T20:17:00.006+02:00

Pensando en facer a anotación anterior, e ao fío dos conselleiros de cultura, non puiden menos que lembrar o día que a aula Magna de Dereito foi o espazo onde se produciu unha enorme ovación cando entrou nela Alejandrino Fernández Barreiro, recén nomeado Conselleiro de Cultura con Fernández Albor. O homenaxeado, por vez primeira, ensinou os dentes no que semellaba ser un tímido sorriso; e de contado, coa súa voz monótona e soporífera escomenzou a súa derradeira clase do apaixoante Dereito Romano. A ovación tiña motivos: durante algún tempo os estudantes ían estar ceibes do profesor máis aburrido existente baixo as estrelas.
Outra cousa foron os sustitutos: sempre os ditos levan carga de razón, e máis nos casos que lembran que virá quen te faga bo.

Ovación enorme tamén foi a que escoitei un día nunha sesión da Asociación Internacional de Lusitanistas. O tema da conferencia era "A mulher e o amor na poética de Vinicius de Morais", impartida por unha profesora da Universidade de Rio de Janeiro. As comunicacións eran de quince minutos, de xeito que cando levaba vintecinco minutos de exposición, a moderadora insinuoulle que podería ir rematando. Vinte minutos máis tarde volveu haber outro aviso da moderadora instándolle á conferenciante a dar por pechada a súa intervención, pois agardaba un coloquio. Ela sorriu e seguiu ao seu. E así outra vez máis.
Ao cabo, unha hora e dez minutos de iniciada a súa sesión, cincoenta e cinco minutos despois do previsto, a conferenciante fixo unha breve pausa para - por vez primeira - mollar a gorxa coa auga mineral disposta para ese fin, cando a moderadora iniciou unha serie de fortísimos aplausos a que a concorrencia - agradecida - se sumou. Aquela forte ovación ( hai indicios dun pequeno tremor de terra despois do mediodía do 21 de xullo de 2005 pola zona de Vite ) de varios minutos ( o tempo preciso para que os participantes no coloquio tomaran posesión dos seus respectivos sitios na palestra ) deu por rematada a conferencia daquela teimuda profesora que falaba, iso si, do que mellor coñecía Vinicius: poesía, amor, mulleres; a fin de contas foi capaz de casar ata nove veces.

Mal día

2009-06-16T15:40:00.004+02:00

E aínda é susceptible de empeorar.

06:45 hs: Por que a noite pasa tan rápido?

9:00 hs: Unha encomenda amablemente pedida por min, e amablemente aceptada, vaise adiando e adiando. Ninguén ten culpa, pero mecachis na mar

10:00 hs: Un funcionario que tería que se limitar a remitir uns datos, nugallanea facendo preguntas de imposible resposta. Peñazos de funcionarios.

10:30 hs: Vexo nun periódico de alcance estatal que falan dun compañeiro da infancia ao que aconsellei ( o que me deixou ) hai meses: penso en Carlo Cipolla como tantas veces ao longo dos últimos dez anos. A saída á luz pública da mala nova perxudica ás dúas partes sen beneficio algún. Mesmo se poderían discutir outras cousas verso deontoloxía profesional e filtracións. Sospeito dunha persoa concreta: non o agardaba. Alá el.

11:15 hs: O xefe do funcionario das 10:00 hs chámame para dicirme que non me pode facilitar os datos solicitados, indo en contra das ordes da súa inmediata superiora. Discuto: el é un cínico e un nugallán, eu un borde. Peñazos de funcionarios. Cipolla outra vez: perxudícome eu, perxudícase el. Ou como lle dixo "O Turco" a Tom Hagen: "Mala sorte para min e para ti".

11:40 hs: Voume chivar: Conduzo de moi mala uva. Aparco en San Clemente. Ao facer unha manobra case atropelo ao Sr. Conde, o ex-conselleiro de Cultura que o outro día falou ( creo que sen sorna ) ben de min. Acéndesenme as fazulas pensando nas posibles consecuencias da consumación do accidente: "Blogueiro malhumorado atropela a insigne persoeiro que o outro día fixéralle unha laudatio". Parafraseando a Rick: "de tódolos aparcadoiros do mundo, tivo que escoller precisamente este"

11:45 hs: Reminiscencias da infancia: consumo o chivatazo. Dígolle á Xefa que ten uns funcionarios ao seu cargo non especialmente probos. ( Por que "probo" sempre vai con "funcionario"?) Manifesto o meu desconcerto ante semellante subordinación. Ela di que o vai arranxar.

12:15 hs: Visito as oficinas dun colega da Xefa. A secretaria non sabe cando poderei falar con el en persoa, aconséllame que o chame mañá pola mañá cedo e intentar conversar vía telefónica. Levo agardando vinte días, e o tempo pasa e empeza a abafar a chegada do verán.

13:00 hs: A Xefa chama. Arranxouno dun xeito indirecto, pero non terei datos ata dentro duns días. Ergo: hai que modificar as previsións de traballo das vindeiras horas. Peñazo de funcionarios.

14:00 hs: Unha amiga chámame para baixar comer con ela: a allada do brecol estaba moi forte, os chocos grandes e duros, as patacas graxentas, a sobremesa de chocolate demasiado espesa. A amiga recoñece que o seu noivo: a) é pijo; b) ten dificultades para manter o emprego; c) votou ao P.P.

15:30 hs: Seguro que a tarde ten grandes novidades. Agardamos por elas. Pensándoo ben, tampouco pasou nada tan grave que non se poidera arranxar con paciencia e tempo, con tempo e paciencia. Ollareime no espello de Rajoy.

Profesor Juan Carlos Moreno Cabrera

2009-06-15T18:17:00.002+02:00

Imprescindible. Necesario.
Gracias a Chuza pola ligazón.

Dúbidas

2009-06-14T11:58:00.005+02:00

Teño dúbidas sobre a "consulta ás familias sobre a utilización das línguas no ensino non universitario de Galicia Consulta a las familias sobre la utilización de las lenguas en la enseñanza no universitaria de Galicia.

Primeira: Temos dous nenos na escola, ¿cantas "consultas" podo cubrir? ¿Dúas, unha por neno?

Segunda: Por cada neno, ¿podemos cubrir duas "consultas"? En caso de resposta negativa, ¿cómo expresamos as posibles diverxencias nas respostas que poidamos ter o pai e a nai? ¿Qué pasa coas nais solteiras? ¿Os pais biolóxicos teñen dereito a opinar, ou só cando teñan recoñecido ao fillo? ¿Qué pasa no caso de separación ou divorcio?

Terceira: ¿Qué pasa coas materias non troncais?¿Por qué non se pregunta?

Cuarta: ¿Por qué non hai unha posible resposta a cada pregunta que poña "depende?

Quinta: ¿Váisenos preguntar a opinión sobre se queremos que os nosos fillos rematen a súa ensinanza con competencias sobre bioloxía e as teorías de Darwin? ¿Qué pasa se creo na literalidade da Biblia? ¿Vanme restrinxir a miña liberdade de escoller que coñecementos se lle inculcan aos meus fillos? ¿Vaise acabar a imposición de considerar a Darwin como un científico esquecendo a verdade revelada?

Sexta: ¿Váiseme preguntar a miña opinión sobre se prefiro ou non que se considere ao número 0 como número natural?

Séptima: ¿De qué partida contable da Consellería de Educación e Ordenación Universitaria saen os cartos para facer esta imprescindible "consulta"? ¿Cantas instalacións deportivas universitarias ( ou non universitarias) se podían facer con eses cartos?

Octava: Se a consulta é secreta, ¿podo rapiñar os impresos que desexe e despois entregar todos? ¿Quen vai contar os resultados? ¿diante de quen? ¿dun notario?

Novena: ¿Podo pór no apartado de "comentario ou suxestión" que non desexo que os meus fillos teñan contacto con compañeiros que falen galego? ¿Váiseme impedir a liberdade de evitar que os meus fillos estén ao carón de nenos paletos que por saberes un idioma inventado non van ser capaces de aprender máis cousas? ¿seguirá a imposición aos nosos fillos de facerlles perder o tempo cun idioma que só vale para atender ás vacas? ¿Vai haber vacas en Galicia dentro de dez anos? ¿Será útil, logo, o idioma galego dentro de dez anos?

Décima: No apartado de "comentario ou suxestión", ¿poderei suxerir que as vindeiras "consultas" sexan realizadas nun papel máis suave?

Foto tirada en Vedra. Ao burriño ese chámanlle Acnur, non sei por qué.

Tiresias no metal de Vigo

2009-06-09T18:51:00.003+02:00

Os que acreditamos no dito dos ciganos: "preitos teñas e os gañes", andamos na procura de puntos de encontro que poidan evitar conflictos que fan perder as dúas partes. Por mor da miña - modesta - experiencia protagonizando discusións simbólicas en estrados, escoitando e lendo sentenzas xudiciais, estou certo que a presenza ante tribunais é unha derrota antes de empezar, e que o oficio dos avogados non é outa cousa que minimizar os danos causados pola presenza do xuíz.
O que vale para os tribunais vale tamén para a vida cotiá. E por conseguinte para os conflictos laborais.
Xa o dixen neste blog hai tempo, e non hai razón para non o repetir de novo: os dous mellores compañeiros de clase que tiven na facultade en Compostela, tanto por expediente académico coma por boas persoas, andan agora decote nos medios de comunicación: Carlos Aymerich, político; e Xaime Cabeza, candidato a Reitor da Universidade de Vigo. Este último negociou a penúltima lea do sector do metal de Vigo, hai poucos anos. Mágoa dos incumprimentos, e mágoa de que a historia só a escreben aqueles que gañan a guerra ( xa sabemos quen son, hai moita diferenza de armamento entre eles).

De tódolos xeitos cómpre lembrar a Tiresias, principal mediador na mitoloxía grega pola súa capacidade de empatía. O feito de seres capaz de se pór nas dúas perspectivas, exercicio nada doado, capacítao para axudar a que as partes en disputa vaian recoñecendo argumentos razoabeis no rival, e por ende, a respectar ao contrario. En ocasións, o feito de coñecer de primeira man as dúas posicións, converte ao mediador en árbitro, e a xustiza pode chegar a incomodar e inhabilitar para o rol que, paradoxalmente, mellor preparado debería estar.
Pasoulle así a Tiresias, que ao mediar na disputa entre Zeus e Hera sobre cal dos xéneros humanos obtiña máis pracer co acto sexual, e respostar Tiresias lembrando a súa experiencia ( anteriormente fora tanto home coma muller ) que os homes gozan a décima parte do que gozan as mulleres, obtivo a enemiga de Hera.

Levamos días escoitando nalgunhas emisoras de radio das Rías Baixas anuncios dos sindicatos convocantes da Folga do Metal, animando a cidadanía a se manifestar canda eles hoxe ao serán polas rúas de Vigo. Dan argumentos ben razoados que non foron reflectidos en xornal ningún, nin na TVG, nin tampouco na radio. Os homes que acordan cedo para traballar nos asteleiros e voltan tarde e cansos a súa casa non teñen - hoxe - quen os defenda. Non importa o pouco que cobran nen a precariedade do seu traballo. Aos cidadáns incomódanos os atascos na caótica cidade, e temos medo ( propio e por nosos fillos e vellos ) aos parafusos voadores, aos foguetes, as pelotas de goma.

Os empresarios teñen a compaña da administación galega - como non - máis tamén dos medios de comunicación que (des)informan e dos temerosos cidadáns que, coma min, calamos e consentimos.

Quero homenaxear ao meu sogro, ancián de oitenta anos, que o outro día no medio das algaradas revolviuse contra outra vella que se queixaba do barullo e lle dixo: "Como quere que defendan o seu posto de traballo? Indo a misa?".

Unha educación europea

2009-06-09T14:35:00.005+02:00

Na miña infancia, antes da adolescencia, lin un libro que me impresionou moitísimo e que nunca volvín reler de adulto: "Unha educación europea" de Romain Gary.
Nárrase a triste historia dos partisanos polacos na Segunda Guerra Mundial, particularizada nun rapazolo que descobre de vez a crueldade e estupidez dos adultos e ao tempo aínda conserva a esperanza na humanidade.

O domingo pasado a Europa das catedrais e das universidades tivo a ben escoller como representantes a individuos que non hai moito tempo estarían agachados do espazo público ( con Berlusconi sóbrame o "l" ). Que o sátiro italiano gañe como gañou en España o nugallán fachendoso que proclama a súa aceptación da herdanza franquista, como o incremento ultra, non agoiran a realización das ideas que deitara escritas hai máis de sesenta anos o novelista.

Ao falar de educación europea estamos a falar tamén de Bolonia. Pero eu non digo nada. Que nada sei.

Xurxo e Xusto

2009-06-03T00:14:00.003+02:00

Hoxe puxen a radio ao subir ao coche e non estaba Xurxo senón Xusto. Sentín unha pena infinita.

Xurxo Souto foi durante estes anos un excelente profesional: xenerosísimo e entusiasta. Xenerosísimo e leal. Xenerosísimo e ameno e divertido.Áchoo xa de menos.
Pero non hai mal que dure máis de catro anos. Seguro. Vamos em frente e havemos de vencer.

No derradeiro programa - eu non o sabía, baixei do coche onte antes do remate do programa- de Xurxo Souto en "Aberto por reformas" escoitei por vez primeira a Deolinda. Non será a última:

Agora sim, damos a volta a isto!
Agora sim, há pernas para andar!
Agora sim, eu sinto o optimismo!
Vamos em frente, ninguém nos vai parar!

-Agora não, que é hora do almoço...
-Agora não, que é hora do jantar...
-Agora não, que eu acho que não posso...
-Amanhã vou trabalhar...

Agora sim, temos a força toda!
Agora sim, há fé neste querer!
Agora sim, só vejo gente boa!
Vamos em frente e havemos de vencer!

-Agora não, que me dói a barriga...
-Agora não, dizem que vai chover...
-Agora não, que joga o Benfica...
e eu tenho mais que fazer...

Agora sim, cantamos com vontade!
Agora sim, eu sinto a união!
Agora sim, já ouço a liberdade!
Vamos em frente, e é esta a direcção!

-Agora não, que falta um impresso...
-Agora não, que o meu pai não quer...
-Agora não, que há engarrafamentos...
-Vão sem mim, que eu vou lá ter...

O Xinete Pálido soterrou a Caixa Negra

2009-06-02T23:45:00.002+02:00

Hai 35 minutos debería ter empezado o programa da Televisión de Galicia "A Caixa Negra", que ía lembrar hoxe o acaecido hai algúns anos co asunto das "vacas locas". No canto dela enche a pantalla Clint Eastwood, facendo de Xinete Pálido.
Pregunta retórica: terá algo que ver co troco de programación o feito de que tomou posesión a señora Rosa Vilas como directora da TVG?

Lecturas pendentes

2009-06-02T01:45:00.006+02:00

Un día desta semana pasarei por Mondariz Balneario, pero non por pracer senón por traballo, traballo que se vai acumulando e non me deixa rematar libros que andan pola metade nen encetar outros que gardan cola: "Informe Lugano" de Susan George; "El espejismo de Dios" de Richard Dawkins; "2666" de Roberto Bolaño; "A praia dos afogados" de Domingo Villar; "El hombre que cambió su casa por un tulipán" de Fernando Trías de Bes; "Pan e coitelo" de Bieito Iglesias; "Abrazos y zancadillas" de J.J. Santos.
O venres pasado pola noite tamén saquei do seu sito para volver botar unha ollada antes de me deitar a un libro que, coido, deberiamos revisar con máis frecuencia en meses como os que estamos a vivir; refírome a "Falar galego - no veo por qué-" de Ana Iglesias Álvarez, editado por Xerais.
Irei dando conta ao tempo que vaia rematando, sen esquecer que tamén están pendentes capítulos dunha serie de tv magnífica: "The West Wing".

Farinós

2009-06-01T23:23:00.003+02:00

Eu non creo no inferno, pero habelo haino. Eu non creo nas xustizas celestais ou nas cadraturas de círculos, pero existen.
A época moderna do Celta, os seus avatares, ledicias e mesmo a súa existencia, descansou nos pes de Farinós, xogador daquela do Valencia e hoxe do Hércules de Alicante.
Farinós é un centrocampista xa no ocaso da súa carreira. Agromou como un lóstrego brilante no Valencia de finais dos anos 90, equipo que foi capaz de enrolar a unha boa xeira de medios onde amosaron o mellor das súas carreiras: nunca Mendieta, Gerard ou Farinós estiveron mellor que no equipo che. Difícil é pensar nun ecosistema máis favorable para Albelda e Baraja.

Sen dúbida o mellor Celta da historia (Dutrüel, Salgado, Cáceres, Djorovic, Berges; Mazinho, Makelele; Karpin, Mostovoi, Revivo; e Penev. Suplentes con minutos: Tomás e Sánchez) apareceu no Luis Casanova disputándose co anfitrión qué equipo xogaría a Liga de Campións. Remontando o tanto inicial valencianista, chegaron aos derradeiros segundos do partido cun 1-2 e só pendentes dunha falta lonxana que ía botar Farinós.
O Celta, facendo honra á máis de oitenta anos de historia, permitiu que unha vulgar falta botada dende medio campo convertírase no primeiro elo dunha decepción constante vestida de azul celeste. ¿Por qué saliu Dutrüel da porta? ¿Por qué? Farinós meteu o gol da súa vida, e semanas despois o Celta rematou quinto.

Hoxendía o Celta esmorece na segunda división, vivindo a rentes da liña que separa a triste realidade de plata da morte segura da división de bronce. O pasado domingo, no minuto 95 do partido, Farinós tivo na bota dereita a posibilidade de marcar un penalti que colocaría ao Celta nunha situación malísima. Errou o disparo, que fixo tremer o poste. Aínda que non hai nada gañado, a equivocación matutina do bo xogador do Hércules, permite ao Celta respirar un pouco: o próximo sábado abóndalle a victoria, o empate, e mesmo podería valer - aínda que obriga a un inmenso esforzo final - a derrota se é por un só gol, e sempre que o Alavés non meta máis de dous- coido.

Reitero que non quero pensar en conspiracións circulares divinas: porque o ano pasado - ben o saben os racinguistas - o Alavés mantivo a categoría gañando en Balaídos a un apático e vergoñento Celta. Desexo que a penitencia non sexa agora cobrada.

Deporte galego en galego

2009-05-28T12:50:00.004+02:00

Náufrago sacou o tema e como non lle podo facer un comentario - problema da técnica, supoño-, decido anotar eu isto.
Comentábase alí a envexa que xurdía ao ver os modos de facer no Barcelona: comentábase mesmo o caso de Beguiristain, que nada máis chegar a Barcelona decidiu buscar onde aprender catalán ( o mesmiño que eiquí).
E mesmo antonte coronaba escoitar a Guardiola respostar en Roma utilizando con fluidez o castelán, o catalán, o inglés e o italiano.

Imos retrasados, pero hai quen se move. O 3 de febreiro deste ano a Fundación Azkar - un magnífico exemplo para todos os galegos - xunto á Vicerreitoría de Cultura da USC, dirixida por Elías Torres Feijó ( que hipotético magnífico conselleiro de cultura perdimos todos o 1 de marzo ), fixo un acto no que constituían o foro "deporte galego en galego", para "promover e fomentar o uso do galego no deporte".

Coróname tamén ollar na listaxe de sinaturas a xente á que admiro tanto como Jorge Mira ou Carlos Blanco ou Ezequiel Mosquera ou Xosé Luis Veiga ou Iván Salgado ou Javier Gómez Noya, e tanta xente máis que asinou ou que de certo asinarían de boa gaña.

Fan falla máis iniciativas coma esta.

A final da Champions

2009-05-27T20:13:00.004+02:00

Hoxe vai estar medio mundo vendo o que pase en Roma na final entre o Barcelona e o Manchester United. Medio mundo e non esaxero: o deporte converteuse no maior espectáculo universal destes tempos, e de entre os deportes domina o fútbol, a pesares da súa escasa implantación nos USA e do seu lento acordar no extremo oriente. Poucas cousas pode haber máis vistas no mundo que unha final dun mundial, pero abrindo boca ao manxar da cada catro anos petiscamos estas finais de Champions ( Copa de Europa era máis simple pero tamén menos pedante ) co anceio de ver isos anaquiños de fútbol que poden chegar a emocionar.
Porque a aqueles que coma min non temos vinculacións sentimentais poderosas cos contendentes valeríanos, que non é pouco, que o xogo fora bo e bonito, como o que, por certo, leva meses practicando o FC Barcelona dese home elegante dentro e fora do "alpiste verde de sosiego de tiza galonado", da lameira, que foi e é Guardiola ( o seu último partido como xogador coa camiseta do Barcelona foi contra aquel grandísimo Celtiña nos últimos días da primavera de 2001).

Eu quero que gañe o Barcelona hoxe. Pero non por patriotismo ( a miña patria e a súa non coinciden ), nin sequera por vecindade ou por sentimentos. Nunca fun do Barcelona e aqueles duplos enfrontamentos nas eliminatorias do 2001 contra o Celta na Copa do Rei e na UEFA - onde o Celta foi mellor nas dúas aínda que só clasificara nunha ( ai a cabeciña que se agacha de Giovanella, o xogador máis sobrevalorado, cousas do cariño, na historia do Celta), deixaron vivas feridas que só o tempo vai pechando. De xeito que, a priori, eu quero que perda sempre o Barcelona - agás cando xoga co Madrid - , pois ben cheo estou de que os medios de comunicación me comuniquen a todas horas as últimas incidencias do gran de pus que lle saliu a calquer suplente do Madrid na fazula.

Eu quero que gañe o Barcelona por estética pura, por ética deportiva, por Pinto, por Guardiola - un tipo que me cae xenial. Quero que gañen porque xogan moi ben, porque son valentes e audaces. Do mesmo xeito desexei a victoria de Rusia de Arshavin na Eurocopa contra a decepcionante Holanda, ou sorrín co gol de Torres na final contra os aburridos tedescos.
Fuxo da política no deporte - aínda que todo é política e posiblemente todo é deporte -, e fuxo dos símbolos de indentificación de camisetas con cidades, con nacións, con estados, porque cando o Celta perde, e abofé que está perdendo moito, non perdo eu nin perde Vigo nin Galicia, por moito que entristeza persoalmente ( por qué entristece? será que aínda somos nenos, e o fútbol está sendo a ultima fírgoa por onde axexar o que fomos hai anos, cando iamos de pantalóns curtos á escola).

Remato que vai escomenzar o partido e non sei aínda onde o ir ver. Espero ver un bonito espectáculo, un bo partido, e que gañe o Barcelona.
Digo.

James Lovelock, Premio Fonseca 2009

2009-05-26T16:55:00.002+02:00

James Lovelock, Premio Fonseca de comunicación da ciencia na súa edición de 2009.

Murcia. Periplos galaicos

2009-05-24T23:12:00.004+02:00

O Murcia volveu por Vigo para empatar ao Celta na derradeira xogada do partido. A etapa Eusebio está sendo triste.
Xustamente o Murcia tivo o bo gusto de escoller Mondariz Balneario o pasado mes de agosto para facer a pretemporada.
Mondariz Balneario adoita ser escollido sempre por algún equipo: en anos anteriores fora o Elxe. Ben, o caso é que eses divertidos azares da vida fixeron coincidir no mesmo hotel ao equipo de fútbol do Murcia, encabezado por Javier Clemente e coa presenza de Núñez, o ex céltico, cos participantes dun torneo de golf onde estaban ex-deportistas famosos.
Entre estes últimos destacaba en altura o baloncestista Corbalán, acompañado dunha actriz tan alta coma el. Pero o curioso foi a presenza de Manolo Sarabia, o excelente futbolista causante involuntario dun dos maiores cismas no Athleti de Bilbao e que deu a coñecer unha das características máis febles do adestrador Clemente.
Lembremos que as relacións Clemente - Sarabia cando a última época gloriosa do Athleti foron especialmente malas, ( con humillación incluida: unha vez Clemente sacou do banquillo a Sarabia e aos dez minutos mandouno a ducha argumentando que non cumpría as súas ordes) converténdose a pelexa nunha cuestión que trascendeu os ámbitos deportivos.
O de Clemente é un caso merecente de reflexións por diferentes motivos: seica xogador exquisito pero prematuramente retirado por unha entrada maliciosa. Non sei se habería que ir na procura de explicacións psicolóxicas para comprender que Clemente como adestrador preferiu sistematicamente aos xogadores opostos ao seu propio estilo de xogo. O certo é que en cada equipo seu Clemente escollía a un xogador técnico para facerlle a vida imposible (como John Houseman na serie de televisión): Sarabia no Athleti, Baltazar no Atlético, Lauridsen (xogadorazo) no Espanyol.

Saudaríanse Clemente e Sarabia en Mondariz Balneario? De seres así, falarían? E de falar, de golf ou de fútbol?

Pasa o tempo e aquelas liortas semellan ser merecentes das atencións dos arqueólogos. Xa ninguén lembra a Lauridsen, ou no ciclismo a Reimund Dietzen, ou no baloncesto a Brian Jackson, por exemplo, como exemplos de deportistas magníficos pero non especialmente coñecidos polos non iniciados. Clemente é outra cousa, pero agora, xa caído en desgraza deportiva, tamén parece lonxana a súa época de éxito.

O Murcia volveu por Vigo para xogar co Celta. Ogallá volva a temporada que ven.

Bilingüismo

2009-05-24T00:23:00.002+02:00

Bilingüismo, ou sobre a imposición do catalán.
"En Cataluña el español está perseguido, como viene denunciando reiteradamente..."

Pontevedra e os feixóns

2009-05-23T00:44:00.004+02:00

Escoito na Radio Galega unha agradábel charla entre Paco Carreira e Manuel Vicente, de Efervesciencia, que explica que nestes días Pontevedra é a capital mundial dos feixóns.
Despois dunhas consideracións teóricas sobre o phaseolus vulgaris e a importancia dos metais (magnesio, zinc) no mantemento da cor verde das legumes, decátome que teñen razón, dende o 1 de marzo Pontevedra é a capital mundial dos feixóns.
Sobre a forma da escrita do apelido procedente de phaseolus, eu, que son un home lido, sei algo. As lecturas de Gonzalo Navaza e Méndez Ferrín máis as miñas pescudas en pergameos húmidos no arquivo histórico diocesán de Ourense ensináronme as seguintes cousas: que o segundo apelido do Presidente da Xunta era xa común hai tres séculos en Auria, e que a evolución da grafía foi constante, aspecto éste lóxico se temos en conta que a alfabetización daquela no rural estaba na exclusiva do clero e que éstes tiñan que traducir os sons das verbas a unha grafía sen fixar.
Deste xeito, consulto os apuntes, na parroquia de Velle había algún Feixó, pero o que abundaban eran os Feijó (o dato máis vello é a voda de Clemente Feijó Martiñá o 26 de xuño de 1743; e o dato máis novo é a morte de Magdalena Feijó Rodríguez o 7 de decembro de 1893), mentres que con Feijoo o dato máis vello é o nacemento de Francisca Feijoo Prada o 8 de abril de 1754, mentres que os máis recentes chegan á actualidade.

Realmente non hai acordo de cómo escribir o segundo apelido do Presidente é por conseguinte, e por outra razón máis que vou calar, de agora en adiante referireime a el como Alberto Núñez, que así non hai lugar á confusión.

Sector Naval

2009-05-22T18:51:00.001+02:00

Fonseca, actualización

2009-05-21T12:02:00.002+02:00

Retomo o fío do exposto sobre o futuro Premio Fonseca.
A vantaxe de ser de letras é que non estás sobreinfluído polos teus coñecementos, e neste caso, que se valora a divulgación, a opinión dos legos é tan importante coma a dos expertos.
Aproveito o consello de Benxa para sacarlle puntos a Lynn Margulis, segundo el demasiado polémica, e engado o nome de Oliver Sacks, engaiolado como estou na lectura de "El hombre que confundió a su mujer con un sombrero"
De tódolos xeitos, parole, parole, parole; o falar non ten cancelas. Non depende de min, afortunadamente, e o que saia, seguro que bo será.

"E incluso chegando as 300 persoas"

2009-05-18T22:10:00.003+02:00

Escoitado ás 12:00 horas do domingo 17 de maio, no informativo da Radio Galega.

Naquel intre eu estaba pasando pola peaxe da autoestrada, cincoenta coches, aproximadamente, retidos.

"Pois xa empeza esto a estar bastante animado. Xa son máis de duascentas , e incluso chegando ás trescentas persoas as que se están concentrando nesta alameda compostelá, e me imaxino que de cara a que saia a manifestación, que aínda non saiu, tamén serán máis os membros que participen nela."

A xornalista tivo razón: foron máis "os membros que participaron nela"; algo máis de trescentas persoas.

Premio Fonseca

2009-05-16T01:33:00.004+02:00

A primeira edición do Premio Fonseca, instituido pola Universidade de Santiago de Compostela foi todo un exitazo: Stephen Hawking converteuse nun acontecemento social con repercusión en todo o Estado.
Os meus maiores parabéns ao eficaz profesor Jorge Mira.
Superar - igualar - o acontecido na primeira edición vai ser imposible, pero teño curiosidade por saber quen vai ser gañador este ano. Deixo de contado as miñas apostas, colocadas de maior a menor posibilidades segundo o meu criterio.
Saberemos a resposta en non moito tempo.

Noam Chomsky: 80 anos. Pode que o máis coñecido polo público en xeral. Candidatura sen defectos a priori.
Lynn Margulis: 71 anos. Todo son vantaxes: prestixiosa, de idade experimentada pero non vella, foi a primeira muller de Carl Sagan, polo que tamén habería unha proxección de recoñecemento póstumo ao gran divulgador.
David Attenborough: 83 anos. Da miña lista, seguramente o que suscitaría a maior unanimidade en canto a excelencia como divulgador. Problema: a idade.
Richard Dawkins: 68 anos. Moi coñecido. Habería repercusión mediática. Problemas: pode que algo xoven e políticamente arriscado: ateo militante proselitista, demasiado audaz para unha cidade coma Santiago de Compostela.
James Lovelock: 89 anos. Prestixio científico, personalidade independente, epatante. Problema: idade avanzada.
Rita Levi Montalcini: 100 anos. Todo vantaxes menos un dato: a súa idade
Martin Gardner: 94 anos. Idem que Montalcini.
Steven Pinker: 54 anos. Demasiado xoven.

Aborto, notas.

2009-05-16T00:46:00.003+02:00

Anotacións sobre o anteproxecto de lei que regulará o aborto:

A futura lexislación equipárase á existente nos países do noso entorno.
Porén, o estado actual da doctrina do Tribunal Constitucional, procedente dunha sentenza de 1985, provocará unha situación de pendencia xurídica cun resultado incerto: os actuais maxistrados do TC terán o valor de modificar unha liña argumental de hai 24 anos? Non sabería anticipar a súa resolución.
Aborto como exemplo de hipocresía consentida: a situación actual é en realidade semellante a un modelo de aborto libre pero caro ( agás os casos de malformacións xenéticas moi graves, onde - de mala gaña - actua a seguridade social ). Solucionar esa inadecuación entre lexislación aplicable ( coa filosofía de que as mulleres que abortan non deben ir á cadea ) e realidade social é plausible; e buscar a solución que xa leva tempo adoptada en estados coma o noso é razoable.
Misturar lei e relixión é un feo asunto, pois a lei abrangue a tódolos cidadáns mentres que as conviccións relixiosas das persoas adultas deberían ficar no ámbito máis privado posible. Dito o cal, o Estado debería estar firme ante os intentos de proselitismo das relixións e do seu intento de marcar e influir a axenda lexislativa: a experiencia desde a transición española demóstranos o contrario: a permeabilidade dos sucesivos gobernos ante a presión da xerarquía católica; mágoa.
Abortar non é unha festa. Ás veces é un mal necesario. Independentemente da cualificación que lle demos, o problema existe e as cifras anuais de abortos son constantes dende hai tempo, mesmo cando non estaba despenalizado. Pechar os ollos ante esa realidade non axuda a solucionala.
Deberiamos recoñecer que dende unha ética laica se poidan ter obxecións a solución adoptada a este problema, ou ao feito mesmo da simple despenalización do aborto. Pero nun estado democrático as leis son aprobadas pola maioría parlamentaria, que representan á maioría da sociedade: esas son as regras do xogo.
Recomendable, como case sempre ( especialmente cando escribe do Prestige ) esta columna do profesor ( moi bo, por certo ) Carlos Martínez Buján.
Unha dúbida: cales foron as motivacións políticas para seguir adiante coa posibilidade de que as rapazas de 16 anos poidan decidir abortar sen necesidade de autorización?
Remato cunha convicción persoal: fago miñas as verbas de Mosterín

Biblioteca Presidencial de Bush

2009-05-16T00:38:00.002+02:00

Fontes ben informadas confirman a noticia do incendio que arrasou a biblioteca presidencial de George W. Bush. Os dous volumes convertíronse en cinza. "E aínda non rematara de colorealos..." queixouse o ex-presidente.

Consellos de Leonardo da Vinci sobre protocolo

2009-05-11T17:13:00.002+02:00

"Non se sentará ningún convidado sobre a mesa, nin de costas á mesa, nin sobre o colo doutro convidado.
Tampouco porá a perna sobre a mesa.
Tampouco sentará baixo a mesa en ningún momento.
Non debe pór a cabeza sobre o prato para comer.
Non tomará comida do prato do seu veciño de mesa a menos que antes pedira o seu consentemento.
Non porá anacos da súa propia comida de aspecto desagradable ou a medio mastigar sobre o prato dos seus veciños sen antes terlles preguntado.
Non secará o seu coitelo nas vestiduras do seu veciño de mesa.
Non utilizará o coitelo para facer debuxos na mesa.
Non collerá a comida da mesa para gardala no peto ou na faltriqueira para comela máis tarde.
Non morderá a froita da fonte de froitas e após devolverá a froita mordida á esa mesma fonte.
Non cuspirá fronte el.
Nin tampouco de lado.
Non pellizcará nin golpeará ao seu veciño de mesa.
Non fará figuras modeladas, nin prenderá lumes, nin se adestrará en facer nós na mesa, a menos que o meu señor Ludovico Sforza así llo pida.
Non deixará soltas as súas aves na mesa.
Nin tampouco serpes ou escarabellos.
Non cantará, nin fará discursos, nin vociferará improperios nin tampouco proporá adiviñas obscenas se está sentado ao carón dunha dama.
Non conspirará na mesa ( a menos que o meu señor así llo requira).
Non fará insinuacións impúdicas aos paxes do meu señor nin xogará cos seus corpos.
Tampouco prenderá lume ao compañeiro mentres permaneza na mesa.
Non golpeará aos servintes (a menos que sexa en defensa propia)
E se ha de vomitar, enton abandonará a mesa. "

"Se hai un asasinato planeado para a comida, entón o máis decoroso é que o asasino tome asento xunto aquel que será obxecto da súa arte ( e que se sitúe á esquerda ou a dereita desta persoa dependerá do método do asasino), pois deste xeito non interrumpirá tanto as conversas, se a realización deste feito fica limitada a unha zona pequena. En verdade, a sona de Ambroglio Descarte, o principal asasino do meu señor Cesare Borgia, débese a súa habilidade para realizar a súa tarefa sen que o advertira ningún dos comensais, e menos aínda, que sexan importunados polas súas accións.
Despois de que o cadáver ( e as manchas de sangue se as houber) sexa retirado polos servidores, é costume que o asasino tamén se retire da mesa, pois a súa presenza, en ocasións, pode incomodar as dixestións das persoas que estiveran sentadas ao carón, e neste punto, un bo anfitrión terá sempre un novo convidado, que estaría agardando fora, disposto a se sentar na mesa neste intre."

Conselleiros de Cultura.

2009-05-11T15:20:00.001+02:00

Cantos nomes lembramos? E dos que lembramos, cantos por razóns positivas?
- Marino Dónega Rozas
- Alejandrino Fernández Barreiro
- José Fernando Filgueira Valverde
- Alfredo Conde Cid
- Daniel Barata Quintás
- Víctor Manuel Vázquez Portomeñe
- Jesús Pérez Varela
- Ánxela Bugallo Rodríguez
- Roberto Varela Fariña